کانال تلگرام

دانلود کتاب آمازون

آتشگاه واقع در شهر اصفهان

  • آتشگاه واقع در شهر اصفهان
  • آتشگاه واقع در شهر اصفهان
  • آتشگاه واقع در شهر اصفهان
  • آتشگاه واقع در شهر اصفهان
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

آتشکده ای زرتشتی از دوره ساسانی است که بر بالای کوه آتشگاه در ۸ کیلومتری غرب اصفهان و به فاصله ۲ کیلومتر بعد از منارجنبان در سمت شمال بزرگراه اصفهان به نجف آباد واقع است.

آتشگاه اصفهان یکی از سه اثر قدیمی به جا مانده از دوران باستان و از نظر بزرگی سومین اثر موجود در شهر اصفهان است و یکی از ۷ آتشکده بزرگ ایران در زمان قباد ساسانی می‌باشد.

تپه آتشگاه، از جنس سنگ‌های رسوبی است. تراز پایینی آن در ارتفاع ۱۶۱۰ متر از سطح دریا (حدود ۵۰ متر بالاتر از تراز مرکز شهر اصفهان) و فراز آن در ارتفاع ۱۷۱۵ متری از سطح دریا واقع شده‌ است. این تپه از نظر زمین‌ شناسی در دوره کرتاسه تشکیل شده است.

این بنای خشتی غریب که بر فراز کوهچه‌ ای به بلندای ۱۰۰ متر (نسبت به دشت اطراف) در بخش ماربین اصفهان جای دارد، نخستین بار از سوی اَوِستا شناس بزرگ «ویلیامز جکسن» در اوایل قرن بیستم میلادی، مورد توجه و بررسی علمی قرار گرفت.

اکثر مورخین اسلامی از جمله ابن خردادبه و حمداله مستوفی و ابن حوقل از این بنا نام برده و آن را آتشکده معرفی کرده اند و دانشمندان خارجی نیز درباره آتشگاه پژوهش و بررسی کرده اند که از جمله آنها ماکسیم سیرو و آندره گدار فرانسوی هستند.

«آندره گُدار» به سال ۱۹۳۸ میلادی، در یکی از مُجَلَّدات «آثار ایران» که اختصاص به بناهای آتش داشت، گفتاری کوتاه ولی اصولی و دقیق درباره آتشگاه اصفهان می‌آورد. سپس «ماکسیم سیرو» در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بررسی‌های دقیقی را در آتشگاه به انجام می رساند و برای نخستین بار اقدام به تهیهٔ نقشه‌ های معماری صحیح از آن می‌ نماید. کمی بعد تر، «کلاوس شیپ مان» با حضور درآتشگاه، آن را از نزدیک مورد مطالعه قرار داده و گزارش خود را در کتابی درباره بناهای آتش ایران، به زبان آلمانی انتشار می‌دهد. از ایرانیان، نخستین بار «رشید شهمردان» (که یک موبد پارسی ایرانی تبار بود) در کتاب «پرستشگاه زرتشتیان»، ضمن برشمردن و توصیف اکثر آتشخانه‌های ایران، از پناه گرفتن اسماعیلیان اصفهان به آتشگاه در اواخر سده پنجم هجری خبر می‌دهد. «علیرضا جعفری زند» به سال ۱۳۸۱ خورشیدی مجموعه گزارش‌ها و بررسی‌های ارزنده خود درباره «اصفهان پیش از اسلام» را در قالب کتابی به همین نام منتشر می‌نماید. در این کتاب، بر کاربری مذهبی آتشگاه تاکید شده و با استناد به مطالعات مؤسسه (ایزمنو IZMEO) قدمت بنای آتشگاه را به دوران تمدن عیلام مربوط می دانند. این نظر را مطالعات و پژوهش های انجام شده بر روی آتشکده های بر جای مانده از دوران ساسانی در نطنز و کاشان و یزد و آذربایجان و نائین تأیید می کنند چرا که در آن روزگاران آتشکده ها را بر روی کوه یا بر فراز تپه نمی ساختند بلکه آتشکده ها در مکان هایی احداث می شدند که دسترسی به آن ها آسان باشد بنابراین می توان با قاطعیت آتشگاه اصفهان را نشانه ای از حضور تمدن های قدیم تر از ساسانی و سلسله های قبل از آن به شمار آورد.

«میترا آزاد»، در رسالهٔ دکتری خود تحت عنوان «بررسی تحول بناهای مذهبی دوره ساسانی به بناهای مذهبی قرون اولیه اسلامی ایران» (دانشگاه تربیت مدرس – سال ۱۳۸۴ شمسی) با تکمیل کردن گزارش موبد شهمردان در ذکر آتشخانه‌ های ایران و یاری گرفتن از مطالعات «دیتریش هوف» درباره گونه شناسی چهارتاق های ساسانی فارس و نیز مطالعات «شیپ مان» در روند دگرگونی و توسعه آتشکده‌ها، به شرح بناهای مذهبی ایران پیش از اسلام می‌پردازد و در جایی که از آتشگاه اصفهان سخن می راند، بنای استوانه‌ ای شکل فوقانی آن را از نظر دارا بودن پلان دایره‌ ای شکل، با بنای موسوم به «آتشگاه چاهک» در استان قم مقایسه می‌کند.

از آتشگاه اصفهان در متون کهن، به نام «دژ ماربین/مهرین» یاد شده و اشاراتی درباره شهرک باستانی «مهرین» رفته است. یافته شدن سفال‌های گورتان و نام‌های باستانی روستاهای ماربین، گواه بسنده‌ای است بر وجود فرهنگ و تمدنی دیرسال در این بخش، که متاسفانه بسیار مورد بی توجهی واقع شده است. بافتِ ساختمانیِ این مجموعه از لایه‌های خشتی است. میانِ دو ردیف خشت را هم یک لایه نازکِ نِی (که از رودخانه آورده می‌شده) قرار می‌دادند تا بر استحکام آن بیفزایند. پایه‌های بزرگ و خشتیِ بنا تقریبا از میانه تپه آتشگاه آغاز می‌شوند و در بالا به ستون هایی محکم و قابلِ اعتماد تبدیل می‌شدند که در گذشته اتاق هایی نیز بر رویِ آنها قرار داشته‌ است. در برخی جاها نیز بقایایی از راه پله‌ هایی منظم و کنده شده در دلِ سنگ به چشم می‌ خورد که تا بالا ادامه داشته‌ است اما امروزه از میان رفته‌ اند. در بالای تپه بنایی گرد ساخته شده که می‌ توان آن را نقطه نهاییِ معماریِ این بنا معرفی کرد. بر رویِ تپه، هیچ بنایی بلندتر از آن ساخته نشده‌ است. این اتاق دارای هشت گوشه‌ است و در هر گوشه یک پنجره هم رو به بیرون دارد. گفته می‌شود موبدانِ زرتشتی، آتش مقدس را در درونِ این اتاق قرار می‌داده‌ اند.

این مجموعه دارای اتاق ها و ساختمان هایی در چهار جهتِ تپه بوده که تا زیرِ اتاقک آتشگاه ادامه می‌یافته‌ اند و البته اکنون تنها سازه های بخشِ شمالی و بخشی از قسمتِ شرقی سالم مانده‌ اند و به‌ نظر می‌رسد مربوط به بازسازیِ این بنا در دوره پهلوی باشند. بر رویِ برخی از خشت‌ های به کار رفته در سازه‌های بخشِ شمالی می‌توان عددِ ۱۳۵۲ را دید که در قالبِ خشت‌ها تعبیه شده‌ است.

امروزه توجهی برای حفظ و نگهداری این مجموعه صورت نمیگیرد. در بافتِ ساختمان‌های این بنا می‌توان سوراخ‌های زیادی را دید که به دستِ گنج یابان کنده شده‌ است. بازدید کنندگان نیز خود باید راهِ بالا رفتن را انتخاب کنند و با توجه به ساختار تپه و خشتی بودنِ این سازه، سرعت تخریب به وسیله بازدید کنندگان بیشتر می‌شود.

آتشگاه اصفهان در سال ۱۳۳۰ و با شماره ۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.


1 به این مطلب امتیاز دهید

عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- محمد رضا شایسته و منصور قاسمی، 1383، اصفهان بهشتی کوچک اما زمینی، انتشارات نقش خورشید، اصفهان.

2- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، پاییز 1392.

اطلاعات این مکان
آدرس
8 کیلومتری غرب اصفهان، جاده اصفهان نجف آباد، بهد از منارجنبان
نوع
آتشکده دوره ساسانی
تاریخ ثبت اثر در آثار ملی ایران
1330
شماره ثبت اثر در آثار ملی ایران
380

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران

  • مهدی در ۲۶ آبان ۱۳۹۶

    عالییییییییییییییییییییییییییییییییی

  • احمد در ۲۷ آبان ۱۳۹۶

    درود و عرض ادب در مورد مقاله ای که در رابطه با لنبان طرح نمودیدلازم دیدم تشکر بنمایم اما پیش از هر چیز شایسته بود که هم حضرت عالی و هم اساتیدی که در این خصوص زحمت کشیده اند با اندکی دقت در وجه تسمیه لنبان به واژگان مردمان همسایه که پایشان به آن محل هم باز شده یعنی بختیاریها خیلی خود را در چم و خم واژه شناسی قرار ندهید زیرا در گویش لری جنوبی و عموم مردم جنوب لنبان lonban یا لنبونlonboun به معنای گیاه بیشه است که در مناطق جنوبی سقف خانه های روستایی خصوصا خانه های لب خور ها ، تالاب ها و باتلاق های خوزستان را از ان می بافند. لذا بنده اعتقادم این است که در مطالعه اکوسیستم محل مزبور خصوصا الگوهای گذشته انجا حتما به ریشه این نام خواهید رسید.

  • parisa در ۲۸ آبان ۱۳۹۶

    الان که دیگه اصلا روغن جامد نیست. روغن مایع آفتابگردان چطوره؟مشکلی نداره؟

  • مر در ۲۸ آبان ۱۳۹۶

    ما در آبان از این آبشار بازدید کردیم، مسیر خیلی خیلی دور و خلوت و خطرناک بود، جاده خاکی بود، حدود سه ساعت و نیم با ماشین تو جاده خاکی راه بود، با ماشین شاسی کوتاه میشد رفت ولی خیلی دور بود و مسیر صعب‌العبور بود، بعد از رسیدن به خود امامزاده گزو،حدود ۳۵ دقیقه از کوه باید پایین رفت تا به آبشار رسید و حدود ۴۵ دقیقه از کوه باید بالا رفت تا دوباره به امامزاده برگشت، کوهنوردی خیلی سنگینی هم دارید حسابی خسته میشید ولی آبشار خیلی قشنگه,مسیر روی گوگل مپ موجود نیست

  • خاقانی در ۱ آذر ۱۳۹۶

    شرایط رزرو خانه معلم اراک

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۳ آذر ۱۳۹۶

    یاشاسین آذربایجان
    یاشاسین اورمیه
    به دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان تشریف بیارین

  • مریم در ۴ آذر ۱۳۹۶

    ممنون برای آموزش خوبتون🌹

  • ديلمستان در ۴ آذر ۱۳۹۶

    مسیر اول آسفالته. چرا مسیر اصلی را تغییر دادید؟ چه کاریه؟ ضمنا این روستا جز بخش خورگام شهرستان رودبار و زبانشم دیلمی است. لطفا اصلاح کنید

    • leila در ۵ آذر ۱۳۹۶

      ممنونم از توجهتون.حتما اصلاح میشود

  • وحید در ۹ آذر ۱۳۹۶

    رودخانه های سیکان در شهرستان دره شهر و سراب ، و چندین رودخانه دیگه لحاظ نشدن.

  • علی در ۱۳ آذر ۱۳۹۶

    به ارومیه قلب کردستان به ارومیه شهرکردنشین تشریف بیاوریدوازمناطق دیدنی وتاریخی ان دیدن کنید…بژ ی کوردستان

  • سویوکیونگ در ۱۷ آذر ۱۳۹۶

    عالییییییییی😘😘😘😘

  • سویوکیونگ در ۱۷ آذر ۱۳۹۶

    خوب بود

  • مجتبی در ۱۷ آذر ۱۳۹۶

    خیلی لایک دارین با تقدیر وتشکر فراوان از شما

  • سعید در ۱۹ آذر ۱۳۹۶

    سلام. اسم روستای کورابلاغ ه اشتباه کوره‌جان وارد شده است لطفا اصلاح نمایید

  • ناشناس در ۱۹ آذر ۱۳۹۶

    یکی از رود هارو ننوشتن چون من در جدول ی سوال اومده یکی از رود های استان خوزستان که پنج کلمه ایه و دوکلمه اولش ک ر اخری هم ن

  • ناشناس در ۱۹ آذر ۱۳۹۶

    من همون ناشناس بالاییم لطفا اگه کسی جواب سوالو دونست بگه

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۱ دی ۱۳۹۶

    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤
    به دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان تشریف بیارین
    یاشاسین آذربایجان
    یاشاسین اورمیه
    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۱ دی ۱۳۹۶

    💖 اورمیه قلب آذربایجان 💖
    از دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان دیدن کنید !!
    ما آذربایجانی ها بخصوص اورمیه ای ها یا همون‌ به اصطلاح ترکی ( اورمولوها) همیشه خون گرم و مهمان نوازین 💓.
    آذربایجان دیارنا ، اورمییه خوش گلیبسیز ‌.
    ترجمه از ترکی به فارسی:
    به دیار آذربایجان، شهر اورمیه خوش اومدین💓
    یاشاسین آذربایجان 💓
    یاشاسین اورمیه 💓
    💓 اورمیه قلب آذربایجان 💓

  • ارومیه قلب آذربایجان در ۱ دی ۱۳۹۶

    💖 اورمیه قلب آذربایجان 💖
    از دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان دیدن کنید !!
    ما آذربایجانی ها بخصوص اورمیه ای ها یا همون‌ به اصطلاح ترکی ( اورمولوها) همیشه خون گرم و مهمان نوازین 💓.
    آذربایجان دیارنا ، اورمییه خوش گلیبسیز ‌.
    ترجمه از ترکی به فارسی:
    به دیار آذربایجان، شهر اورمیه خوش اومدین💓
    یاشاسین آذربایجان 💓
    یاشاسین اورمیه 💓
    💓 اورمیه قلب آذربایجان 💓

  • آرمان در ۱۹ دی ۱۳۹۶

    سلام.خسته نباشید عرض میکنم.فک کنم عبارت آلکاوا صحیح نمی باشد.و عبارت علیک آباد در نقشه های طرح تفصیلی و پیشنهادی شهر اشنویه با پیشنه ۳۵ سال قدمت موجود می باشد.

  • اورمیه آذربایجان در ۲۲ دی ۱۳۹۶

    یاشاسین گوزل آذربایجان
    یاشاسین گوزل اورمیه

    😍😍😍😍😍😍💖💖💖💖💖💖💖💖

  • سحر در ۲۳ دی ۱۳۹۶

    اولین باری بود که به مناطق ترک نشین سفر کردم شهر زیبای ارومیه بود.با مناطق بکر وطبیعت زیبا و هوای عالی

  • ترک وطن پرست در ۲۵ دی ۱۳۹۶

    با علی هستم که ارومیه را قلب کردستان می داند -اولا ارومیه اسمش رو خودشه:”

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۲ بهمن ۱۳۹۶

    سنی چوخ سویوروم اورمیه 💓
    سن بنیم حیاتمسان اورمیه 💓
    عشقیم، نفسیم،جانیم:
    اورمیه آذربایجان

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۲ بهمن ۱۳۹۶

    قاداین آلیم گوزل اورمیه❤
    ترجمه از ترکی به فارسی:
    فدای شهر زیبای اورمیه بشم.
    سنی چوخ‌ سویوروم اورمیه آذربایجان ❤
    یاشاسین آذربایجان💓
    یاشاسین اورمیه 💓

    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤

  • م زعفرانيه در ۴ بهمن ۱۳۹۶

    دهکده توریستی زعفرانیه سبزوار در کنار جاده اصلی تهران مشهد قرارداره و اثار تاریخی متعددی داره توصیه دارم موقع رفتن به مشهد مقدس از این دهکده دیدنی بکنید حتی با یه روز هم تموم نمیشه واقا دیدنیس اثار ان عبارتند از کاروانسرای شاه عباسی – اب انبار – قهوه خانه قدیمی – ارگ – یخچال – چاپار خانه – اقامتگاه – قبرستان مسافران ابریشم – حمام قدیمی- کویر اماده افرود- پناهگاه گل ممد قهرمان داستان ده جلدی کلیدر رمان نویس بزرگ استاد محمود دولت ابادی-ابشار در شمال روستا – کال شور در جنوب روستا و…..

  • مختار نوربخش در ۶ بهمن ۱۳۹۶

    درود بر سیاهکل

  • جانیم تبریزیم در ۹ بهمن ۱۳۹۶

    هموطن اورمیه ای انقدر خودتو هلاک نکن اگه اورمیه قلب آذربایجان باشه که نیست یک نفر هموطن کرد نمیگه قلب کردستان قلب اونجایی هست که من اونجا نفس میکشم پس الکی خودتو خسته نکن . یاشاسین آزربایجان یاشاسین تبریزیم

  • مهدی صالحی در ۱۴ بهمن ۱۳۹۶

    سلام پیشنهاد می کنم از روستای اسجیل هم دیدن کنید و از طبیعت بکر آن لذت ببریدو از مهمان نوازی ساکنان آن بهره مند شوید.

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۱۶ بهمن ۱۳۹۶

    یاشاسین آذربایجان ❤
    یاشاسین اورمیه ❤

    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤
    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤
    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤

  • گوزل تبریز در ۱۶ بهمن ۱۳۹۶

    اورمیه عشق ، جان و‌ قلب آذربایجان هست.
    گوزل تبریزدن ، گوزل اورمییه سلام 💪💪💪
    تبریز ائلمیدی ❤ اورمیه سئوگلیمدی

    یاشاسین آذربایجان 💪
    یاشاسین تبریز 💪
    یاشاسین اورمیه 💪

    اورمیه قلب آذربایجان 💪💪💪💪💪💪

  • عشقیم تبریز در ۲۰ بهمن ۱۳۹۶

    با اون نفر با اون اسم تقلبی هستم این هلاک کردن نیست ❌❌

    یاری جانیم تبریز 😍
    یاری جانیم اورمیه 😍
    یاشاسین آذربایجان

  • آیدین در ۲۲ بهمن ۱۳۹۶

    تبریز قدمتی بیش از کوچ آریایی هابه ایران را دارد…
    همچنین تپه حسنلو و شهر خیاو…یا همون مشگین شهر تاریخی بیش از ۷ هزار سال دارد…و راجب اون دوست عزیز که فک میکنن اورمیه خاک کوردستان تخیلی میباشد…..ازربایجان اورمیه تبریز اردبیل زنجان و همدان یاشاسین…

  • اورمیه آذربایجان در ۲۳ بهمن ۱۳۹۶

    یاشاسین آذربایجان 💪
    یاشاسین تبریز 💪
    یاشاسین اورمیه💪
    یاشاسین اردبیل 💪
    یاشاسین زنجان 💪