شهرستان شهرری

بارگاه ملکوتی حضرت عبدالعظیم در شهرری

  • بارگاه ملکوتی حضرت عبدالعظیم در شهرری
  • بارگاه ملکوتی حضرت عبدالعظیم در شهرری
  • بارگاه ملکوتی حضرت عبدالعظیم در شهرری
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) یکی از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی (ع) می باشد که در شهرری مدفون است. احمد بن علی نجاشی (یکی از بزرگان علم رجال)، درباره نسب وی می‌نویسد: هنگامی که جنازه او را برای غسل برهنه می‌کردند، در جیب لباس وی نوشته‌ ای یافت شد که در آن، نسبش این گونه نوشته شده بود: من ابوالقاسم، عبدالعظیم بن عبدالله بن علی بن حسن بن زید بن علی بن حسن بن علی بن ابی طالب هستم. بر اساس این نسخه از رجال النجاشی، در نسب ایشان، میان وی و امام حسن، پنج نفر واسطه وجود دارد؛ لیکن در نسخه‌ های معتبر کتاب معجم رجال الحدیث، میان زید (جد سوم ایشان) و امام حسن علیه السلام، شخص دیگری واسطه نیست.

مجموعه حرم حضرت عبدالعظیم حسنی که پذیرای زائران مشتاق است، تاریخچه ای مفصل دارد ؛ اما بد نیست که بدانیم این بقعه و مدفن، در اوایل کار به نام مسجد شجره شهرت یافت. در دوره حکومت شیعی آل بویه، بر این مدفن بقعه ای ساختند.

بنای اولین حرم و گنبد، در عصر سلجوقیان و به دستور یکی از وزیران شیعه انجام گرفت. سپس این بنا را محمد پسر زید داعی علوی در نیمه دوم قرن سوم هجری قمری برابر با با قرن نهم میلادی تعمیر اساسی کرد. درگاه اصلی ورودی آن که در شمال آرامگاه قرار دارد به فرمان پادشاهان خاندان بویه و سپس با تلاش مجدالملک قمی ساخته شد.

بنای آرامگاه در بخش پایین چهارگوشی است که هر سوی آن حدود ۸ متر است. در بالا مانند همه بناهای سلجوقی بر فراز چهارگوشه حرم چهار گوشوار یعنی چهار طاق مورب بنا کرده‌ اند و بالاتر از آن یک هشت ضلعی و بر روی آن یک ۱۶ ضلعی ساخته‌ اند. روی این ۱۶ ضلعی گنبد اصلی حرم ساخته شده است. تمام این بخش‌ها از درون آیینه‌ کاری شده است. تعمیر و تغییرات اصلی این بخش در زمان شاه‌ طهماسب صفوی انجام گرفته است. صحن‌ها و ایوان از آثار دوره صفوی می‌باشد. در دوره قاجار تعمیرات و اضافات بسیاری صورت گرفت. پوشش زرین گنبد به فرمان ناصرالدین شاه در سال ۱۲۷۰ هجری قمری برابر با ۱۸۳۵ میلادی انجام گرفته است. صندوق نفیس و گرانبهای مرقد مطهر که ساختن آن به قرن هشتم می رسد، در سال ۱۳۲۹ شمسی تعمیر شده است که هم اکنون نیز بر روی قبر مطهر وجود دارد.جسن این صندوق از چوب عود، فوفل و گردو می باشد که به سال ۷۲۵ هجری قمری تعلق دارد. توسعه و تعمیرات بسیاری در مجموعه حرم، رواق ها و صحن ها، پس از پیروزی انقلاب اسلامی انجام گرفته است که احداث کتابخانه، دارالحدیث و یک شبستان بزرگ و مصلای با شکوه را شامل می شود.

مهم‌ترین صحن و ایوان حرم متعلق به ایوان وسیع آستانه است که در شمال حرم واقع شده است‌. این ایوان به دستور ناصرالدین شاه ساخته شد. ایوان جنوبی حرم نیز درسال ۹۴۴، به فرمان شاه تهماسب صفوی ساخته و در دوره قاجار آینه کاری و تزیین شد. صحن‌های دیگر حرم شامل صحن توتی یا مدرسه امین السلطان در شمال غربی‌، حرم و صحن ناصرالدین شاه یا صحن ولی‌ عهدی که اکنون، به صحن کاشانی معروف است در غرب‌ حرم و صحن باغ علی جان در شرق و حرم و صحن جنوبی است که به صحن امام زاده حمزه معروف است‌.

در این حرم مطهر، علاوه بر مرقد منور حضرت عبدالعظیم (ع) به دو گوهر نفیس دیگر بر می خوریم که صاحب فضیلت و کرامت اند و در این آستان مقدس آرمیده اند:

۱- امامزاده حمزه که از فرزندان امام موسی بن جعفر (ع) است و قبر او پیش از حضرت عبدالعظیم در همین محل که آن زمان باغ بیرون از شهر بوده قرار داشته است. وی از علما و فقهای بزرگ شیعه است که در دوره خلافت مأمون عباسی در ری به شهادت رسید و همانجا مدفون شد.

۲- امامزاده طاهر که وی نیز از نوادگان امام سجاد (ع) است که با هشت واسطه، نسبتش به آن حضرت می رسد. این دو امامزاده بزرگوار، هر کدام بقعه، حرم، گنبد و ضریح جداگانه ای دارند که زائران حضرت عبدالعظیم، از حضور بر تربت پاک و حرم نورانی آنان نیز بهره معنوی می یابند.

درسال ۱۳۶۹، طرح توسعه حرم عبدالعظیم‌، در قالب بیش از ۱۶ پروژه بزرگ مذهبی‌، فرهنگی و رفاهی انجام و از سال ۱۳۷۱ ، عملیات اجرایی طرح به شعاع ۲۰۰ مترمربع از حرم مطهر در زمینی به وسعت ۲۰۰۰۰ مترمربع آغاز گردید. به همین منظور، تمام قبرهای قدیمی اطراف حرم که به مرور زمان خراب شده بود و شکل ناخوشایندی به مجموعه بخشیده بود، تخریب و تعداد زیادی از منازل و مغازه‌ های اطراف خریداری گردید. زیربنای تقریبی مجموعه ۱۰۰ هزار مترمربع بوده است. احداث این پروژه‌ها زیر نظر تیمی از کارشناسان متعهد معاونت عمران آستان مقدس و با بهره‌گیری از معماران چیره دست‌، هم‌ زمان انجام گرفته است که در نوع خود از نظر سرعت و کیفیت عملیات ساختمانی کم نظیر است‌.

در صورت علاقه مندی به زیارت حرم عبدالعظیم حسنی در شهرری می توانید از ایستگاه مترو شهرری واقع در خط ۱ متروی تهران استفاده کنید.

این اثر در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شماره ثبت ۴۰۶ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

2- ویکی پدیا

3- درگاه اینترنتی بیتوته

اطلاعات این مکان
آدرس
بزرگراه شهید رجایی، بلوار امام خمینی، بلوار شهرداری، میدان هادی ساعی، بلوار مدرس
نوع
امامزادگان منتسب به امام حسن مجتبی (ع)
نحوه دسترسی
ایستگاه مترو شهرری
تاریخ ثبت اثر در آثار ملی ایران
11 بهمن 1334
شماره ثبت اثر در آثار ملی ایران
406

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران