تاریخچه استان اردبیل

ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

مدارک به دست آمده محدود از منطقه استان اردبیل نشان از مسکونی بودن این منطقه، دست کم از هزاره ششم قبل از میلاد است کاوش های مقدماتی در برخی از نواحی اردبیل به ویژه در قسمت های شمالی و شرقی آن نشان می دهد که این سرزمین از کانون های مهم فرهنگ «مگالی تیک یا سنگ افراشتی» بوده که به احتمال قوی ماهیت قومی مردم  «مگالی تیک شرق» آذربایجان که تحت تاثیر ماهیت قومی کاسی ها و هوری ها بوده است. آثار به دست آمده در محوطه باستانی «شهر یری»، واقع در ۳۱ کیلومتری شرق مشگین شهر در استان اردبیل گویای تمدن هشت هزار ساله این محوطه است. تصاویر هیکل های سنگی به دست آمده در این منطقه با تصاویر هیکل ها و سرهای آدمیانی که بر روی اجاق های نعل اسبی ایغدیر یا ایگدیر در شمال شرقی ترکیه در نزدیکی مرز ایران و ارمنستان نقش بسته شباهت تام دارد.
کشف آثاری چون شمشیرهای مسی، خنجرهای مختلف، تیر و سرنیزه، حلقه برای گرفتن زه کمان و تیردان مسی در استان اردبیل که ترکیبی ساده تر از ترکیب اشیای مفرغی بدست آمده از لرستان دارد فرض حیات در دوره مفرغ را نه تنها به اثبات می رساند.
به‌ روایت‌ اوستا، زردشت‌، پیامبر ایرانی‌ درکنار رود «دائی‌یتا» که‌ امروزه‌ ارس‌ نامیده‌ می‌شود به‌ دنیا آمده‌ و کتاب‌ خود را در کوهستان‌ سبلان‌ تحریر کرده‌ و برای‌ ترویج‌ دین‌ خود به‌ شهر اردبیل‌ روی‌ آورده‌ است.

 

تاریخچه اردبیل

 

شرح حال تاریخی و باستانی استان اردبیل با سرزمین آذربایجان و حوادث باستانی و تاریخی آن آمیخته است. بر پایه یکی از قدیمی ترین متون صفویه، جد اعلای شیخ صفی الدین در ناحیه مغان و مجاورت غرب گیلان اقامت گزید. شیخ صفی الدین شهر اردبیل را که موطنش بود، مرکز فعالیت های خود ساخت و خانقاهی در آن برپا کرد. این خانقاه از موقعیت ممتازی برخوردار بود.

موقعیت اردبیل بر سر راه های گیلان و اران و آذربایجان و آناتولی و نیز نفوذ معنوی شیخ صفی الدین، بیش از پیش بر اهمیت این خانقاه افزود. با توجه به وفات شیخ صفی الدین در سال ۷۳۵ هجری قمری، نفوذ طریقت صفویه میان عشایر آناتولی تا سال ۸۳۰ هجری قمری بالا گرقت و زمانی که شیخ جنید به پیشوایی خانقاه رسید، این خانقاه به مرکزیت تبلیغات شیعی تبدیل شد. با تبعید شیخ جنیدبه دیاربکر توسط جهانشاه قره قویونلو و قتل وی در سال ۸۶۰ هجری قمری توسط شروانشاه در ناحیه شیروان (شروان)، شیخ حیدر پس وی جانشین او شد. سلطان حیدر (شیخ حیدر) به دنبال جهاد مذهبی با شروانشاه و لشکر کشی وی به شروان در جنگ با شروانشاه در سال ۸۹۳ هجری قمری کشته شد.

پسران وی در کنار رود کر در کشور آذربایجان کنونی به مقابله با بایسنقر شتافتند و وی را شکست دادند و سپس عازم گیلان شدند و در سال ۹۰۵ هجری قمری مجددا به اردبیل بازگشتند و با جمع آوری هزاران نفر از مریدان، آماده جنگ شروان (شیروان) شدند. پس از عبور از رودخانه کر و تصرف شهر شماخی در سال ۹۰۶ هجری قمری شروانشاه را شکست داده و به قتل رساندند. پس از سقوط دولت شروانشاه به دست حکومت صفویه شروان از ولایات ایران شد.

طبق معاهده گنجه در سال ۱۱۴۷ هجری قمری، روس ها نواحی ساحلی را بدون نزاع به دولت ایران واگذار کردند.

عاقبت بر طبق عهدنامه گلستان در سال ۱۲۲۸ هجری قمری دولت ایران از دعاوی خود بر سربند، شیروان و باکو منصرف شد و در سال ۱۲۴۱ هجری قمری روس ها این نواحی را اشغال کردند.

 

منابع:

۱- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، پاییز ۱۳۹۲

۲- درگاه اینترنتی ایران



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران