تاریخچه استان لرستان

  • تاریخچه استان لرستان
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

سرزمین هایی که اکنون طوایق لر در آن زندگی می کنند، از دوره پیش از ورود ایرانیان در این سرزمین مسکون بوده است  این ناحیه که فاصله قابل ملاحظه ای با حکومت آشور داشته، اساسا تحت نفوذ عیلام بوده است.

ساکنان اولیه لرستان کاسی ها یا کشوها بودند، نامی که احتمالاً ریشه آن در کشکان رود بر جای مانده است و بین سال های ۱۷۶۰ و ۱۶۵۰ قبل از میلاد بر بابل مسلط شدند. هخامنشیان به خاطر عبور از راه بابل به اکباتان به آنان حق عبور می دادند.

لر کوچک، معروف به خورشیدیان یا عباسیان، سلسله ای از اتابکان و فرمانروایان لرستان بودند که در بین سال های ۵۸۰ تا ۱۰۰۶ هجری قمری در قسمت های شمالی و غربی لرستان حکومت می کردند و مرکز حکومت آن ها شهر شاپور خواست (خرم آباد) بود.

امرای این سلسله از اعقاب شجاع الدین خورشید لر، موسس سلطنت لر کوچک بودند و ظاهرا چون خراجگزار خلفای عباسی بوده اند و خراج قلمرو آن ها تعلق به دارالخلافه داشته، عباسی نامیده شده اند. اما بعدها مخصوصاً مقارن با ظهور حکومت صفویه، خود را از اولاد عباس ابن علی ابن ابی طالب شمرده اند. آخرین فرمانروای لر کوچک شاه وردی خان نام داشته که در زمان شاه عباس اول صفوی به سال ۱۰۰۶ هجری قمری کشته شد. حسین خان فرزند منصور بیک پس از شاه وردی خان از طرف شاه عباس اول به حکومت لرستان منصوب شد. شاه عباس با تقویت وی در برابر قشون عثمانی، آنان را وادار به عقب نشینی کرد. بعد از خلع شاه طهماسب و ظهور نادرشاه افشار، والی لرستان کمر به خدمت وی بسته و در سال ۱۱۵۱ هجری قمری نادرشاه وی را برای حل اختلافات مرزی به دربار عثمانی فرستاد که در بین راه وفات یافت. با روی کار آمدن فتحعلیشاه قاجار درسال ۱۲۱۲ هجری قمری حسن خان والی لرستان گردید. وی کاملاً مطیع حکومت مرکزی ایران بود و در دوره او مرکز حکومت از خرم آباد به ایلام منتقل گردید. در زمان حسن خان، حسینقلی خان قاجار طغیان کرد و شاه قاجار به او فرمان داد که راه را به روی وی ببندد و مانع از فرارش گردد. پس از دستگیری حسینقلی خان درسال ۱۲۱۶ هجری قمری و هجوم بر طابقه پیرانوند بسیاری از روسای این طایفه از میان رفتند. در سال ۱۳۷۵ هجری قمری حکومت لرستان و کرمانشاهان به عماد الدوله سپرده شد و خانلر میرزا از لرستان به اصفهان رفت. وی دوباره در سال ۱۲۸۶ هجری قمری به لرستان آمد و شهرهای کرمانشاهان و نهاوند را جز قلمرو حکومتی خود درآورد. در سال ۱۲۹۶ هجری قمری مسعود میرزا ظل السلطان به حکومت لرستان و بروجرد انتخاب شد. مرکز حکومت وی شهر اصفهان بود و در طی چند سال چندین شهر به قلمرو خود افزود و در واقع به نیمه باختری ایران حکومت می کرد. در سال ۱۳۱۷ هجری قمری شاهزاده عین الدوله فرمانروای لرستان و خوزستان بود و در سال ۱۳۱۸ هجری قمری به پایتخت احضار و حاکم تهران و توابع آن شد. پس از عین الدوله ابوالفتح میرزا فرزند مظفر الدین شاه قاجار که لقب سالار الدوله داشت به حکومت لرستان برگزیده شد. وی در سال ۱۳۲۳ هجری قمری خلع و به تهران فراخوانده شد.

در تقسیمات کشوری سال ۱۳۸۵ هجری شمسی، ایران به چهارایالت و دوازده ولایت تقسیم می شد که لرستان یکی از ولایت ها محسوب می شد. در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی ایران به شش استان تقسیم شد که ناحیه لرستان جزء استان غرب بود. همچنین در همین سال اصلاحاتی بر قانون تقسیمات کشوری افزوده شد که بر اساس آن، این نواحی بخشی از استان ششم شد. در سال ۱۳۳۵ نیز به عنوان فرمانداری کل لرستان اعلام شد و از سال ۱۳۵۲ به استان ارتقاء یافته است.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

۱- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتا شناسی، پاییز ۱۳۹۲ (استفاده از مطالب این کتاب با اجازه موسسه گیتاشناسی صورت گرفته است).

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران

  • امیرشایان چاغروند در ۱۰ بهمن ۱۳۹۴

    با سلام
    ممنون از زحماتتان
    لطف کنید خیلی کامل تر و ریز بیاننه تر تاریخچه استان بپردازید
    درضمن اگر امکانش هست تاریخچه لرستان را با استان های دیگر مورد مقایسه قرار دهید
    با تشکر فراوان

    • حمیدرضا سریزدی در ۱۶ بهمن ۱۳۹۴

      با سلام و وقت به خیر خدمت شما دوست عزیز و گرامی
      چشم حتما تو برنامه کاری قرار میگیره که تاریخچه استان ها رو ریز به ریز بررسی کنیم.