تاریخچه استان مرکزی

  • تاریخچه استان مرکزی
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

طبق مدارک و مآخذ تاریخی سوابق و قدمت استان مرکزی به هزاره های پیش از میلاد برمی گردد. یونانیان این ناحیه را بخشی از مدیا می دانستند و جغرافی نویسان اسلامی آن را قسمتی از جبل (جبال) و یا عراق عجم می گفته اند. در سده های نخستین هجری قمری مردم بومی آن پیرو مذهب زرتشت بوده اند و یکی از پرستشگاه های زرتشتیان، آتشکده آذر گشنسب، تا سال ۲۸۲ هجری قمری در فردجان فراهان روشن بوده است.

در نیمه دوم سده پنجم هجری قمری که سلجوقیان بر تمامی باختر ایران استیلا یافتند، همدان را تختگاه خود کردند و از سوی مقام خلافت به سلطان العراقین (عراق عرب وعراق عجم) ملقب شدند که البته مقصود از عراق دومی همان ایالت جبال است. در سال ۴۷۳ هجری قمری که اسماعیلیان بر منطقه ساوه حاکم بودند، این سرزمین از اهمیتی خاص برخوردار گردید. حمدالله مستوفی قزوینی در کتاب نزهه القلوب خود به سال ۷۴۰ هجری قمری اشاراتی مفصل و کامل به ولایت و سرزمین های قم، ساوه، طرخوران و ساروق می نماید و حتی ساروق را دارالملک آن ولایت می دانسته و گفته ساروق را طهمورث بنا نهاده است.

در آغاز حکومت صفویه در سال ۹۰۶ هجری قمری، با تاجگذاری شاه اسماعیل، وی با سپاهیان خود که به قزلباش شهرت داشتند، به نواحی باختری ایران حرکت نمود و در حوالی همدان با سلطان مراد آق قویونلو به جنگ پرداخت و او را مغلوب نمود و بدین ترتیب قلمرو وسیعی در باختر و شمال ایران را به دست آورد. قرائن و آثار باقیمانده از حکومت صفویه نشان می دهد که ولایت مرکزی از جمله شهر تفرش در آن روزگار رو به آبادانی و ترقی نهاده بود.

در ابتدای شکل گیری حکومت قاجاریه در سال ۱۲۱۰ هجری قمری و پس از آقا محمد خان قاجار، فتحعلی شاه قاجار به سلطنت رسید. توجه پادشاهان قاجار به طبقه روحانیون و علمای مذهب باعث گسترش روز افزون مساجد و تکایا و مکتب خانه و ابنیه تاریخی در ولایات عراق عجم و در بیشتر نقاط و شهرها از جمله کزاز، فراهان، ساوه، قم، ملایر و گلپایگان شد. این امر موجب گردید که مردان نامی و بزرگی، از جمله میرزا تقی خان امیر کبیر و میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی، از ولایت عراق عجم در کار سیاست مملکت وارد شوند.

در نخستین تقسیمات کشوری ایران که پس از انقلاب مشروطیت و توسط نمایندگان مجلس شورای ملی در سال ۱۲۸۵ شمسی به تصویب رسید، ایران به چهار ایالت و دوازده ولایت تقسیم شد. در این نواحی نیز ولایت عراق تشکیل گردید. در آبان سال ۱۳۱۶ هجری شمسی ایران از نظر اداری به شش استان تقسیم شد. شهرستان عراق، شامل چندین دهستان تابعه و بخش به نام های فراهان، شراء، مشک آباد و قره کهریز، کزاز، سرآیند، آشتیان و تفرش جزء استان شمال بود. درسال ۱۳۲۶ هجری شمسی استان مرکزی تاسیس شد که در آن سال دارای ۸ شهرستان بود و امروزه ( تا مهرماه ۱۳۹۲) دارای ۱۲ شهرستان می باشد.

 



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

۱- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتا شناسی، پاییز ۱۳۹۲ (استفاده از مطالب این کتاب با اجازه موسسه گیتاشناسی صورت گرفته است).

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران