کانال تلگرام

دانلود کتاب آمازون
شهرستان شوشتر

سازه های آبی شوشتر

  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
  • سازه های آبی شوشتر
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

سازه‌ های آبی تاریخی شوشتر مجموعه‌ ای به هم پیوسته از پل ها، بندها، آسیاب‌ ها، آبشارها، کانال‌ ها و تونل‌ های عظیم هدایت آب هستند که در ارتباط با یکدیگر کار می‌کنند.

مجموعه آبشارهای تاریخی شوشتر تنها سازه آبی – باستانی موجود در ایران است که از زمان ساسانیان بر جای مانده است. ساسانیان در این مجموعه از روش های باستانی بسیار ویژه برای تقسیم آب رودخانه کارون به تمامی نقاط شهر شوشتر و حتی شهرهای دیگر استفاده کرده اند.

سازه های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، جهت بهره گیری از نیروی آب به عنوان محرک آسیاب های صنعتی ساخته شده است. در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب ها، آبشارها، کانل ها، و تونل های عظیم هدایت آب و فضاهایی که در واقع محلی جهت استراحت و تفریح است، قابل توجه و جالب است.

مجموعه آسیاب ها و آبشارهای شوشتر از بی‌ مانندترین نمونه‌ هایی است که جهت استفاده بهینه از آب در ادوار کهن مورد بهره‌ برداری قرار گرفته است. این محوطه مجموعه‌ای از سد، تونل‌ ها، کانال‌ های فرعی و آسیاب‌ های آبی است که به صورت یک مجموعه صنعتی – اقتصادی بوده و جزئی از مجموعه بزرگ سازه‌ های آبی شوشتر می‌باشد که در کتب تاریخی مکرراً به آن اشاره گردیده است. اساس کار مجموعه به این صورت است که سد گرگر مسیر رودخانه را مسدود کرده و سطح آب را برای آبگیری سه تونل حفر شده در تخته سنگ بالا می‌آورد.

تونل‌ های سه‌ گانه آب را به مجموعه هدایت می‌کنند و به کانال‌ های متعددی تقسیم می‌شوند که پس از گرداندن چرخ آسیاب‌ ها، آب به صورت آبشارهایی به محوطه‌ ای حوضچه مانند سرازیر می‌شود.

یکی از ویژگی‌ های بسیار بارز مجموعه آسیاب ها و آبشارها مجاورت آن با بافت تاریخی شهر شوشتر است. این محوطه علاوه بر استفاده‌ های صنعتی، در روزهای کم آبی نیز، آب مورد نیاز ساکنین را تأمین می‌نمود. یک ویژگی بسیار زیبا و منحصر بفرد بصری نیز که در این مجموعه وجود دارد و جلوه‌ ای خاص به آن می‌ بخشد این است که آب حاصل از پساب آسیاب‌ ها به صورت آبشارهای مصنوعی زیبا به محوطه‌ ای حوضچه مانند می‌ریزد که منظره‌ ای چشم نواز و دل‌ انگیز را در مقابل دیدگان هر بیننده به وجود می‌آورد. همچنین در محوطه پشت بند که محل آبگیری سه تونل معروف سه کوره، دهانه شهر و بلیتی است نیز چشم انداز زیبایی به چشم می‌خورد.

مجموعه آسیاب ها و آبشارهای شوشتر با توجه به زمان ساخت از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان است. این شاهکار مهندسی هم در ایران و هم در جهان بی نظیر است. بدون شک با توجه به اهمیت شهر شوشتر در برهه‌ هایی از تاریخ و توجه ویژه به احداث تأسیسات آبی در این منطقه که از فنون مهندسی پیچیده‌ ای سود می‌جوید، ما را در نتیجه نهایی مصمم می‌ نماید که احداث آسیاب‌ ها را متعلق به دوران کهن و حتی هم عصر با ساسانیان بدانیم. علاوه بر موارد ذکر شده، برخی پیچیدگی‌هایی که در طراحی تونل‌ های آبرسانی وجود دارد، جهت بهره‌ برداری غیر از مصارفی همچون آبیاری اراضی بوده است.

تونل‌ های سه‌ گانه در پشت پل بند گرگر، وظیفه انتقال حجم معینی از آب را برای به حرکت در آوردن پره‌ های آسیاب برعهده داشته‌ اند. مجموعه آسیاب ها و آبشارهای شوشتر در مسیر رودخانه گرگر که خود از شاهکارهای فنی و مهندسی اعصار کهن است بنا گردیده است. رود گرگر کاملاً به صورت دست کند می‌ باشد و احداث آن را به اردشیر بابکان، شاهنشاه ساسانی نسبت داده‌ اند. لیکن در مطالعات باستان شناسی این تاریخ به عقب‌ تر برده شده است. موقعیت ممتاز و شرایط مناسب زندگی در شوشتر به دلیل مجاورت با رودخانه کارون امکانات مناسبی را برای اقدام مستقر در این منطقه فراهم کرده است.

بخش هایی از این مجموعه هنوز هم پس از گذشت قرن ها فعال است و چشم اندازهای بسیار زیبا، نوع فن آوری ویژه مهندسی آب در یک دوره مشخص تاریخی و وسعت تعامل فرهنگی که به واسطه مصنوعات بشری در این محدوده اتفاق افتاده است، از دلایل توجه بودن این اثر منحصر به فرد در فهرست آثار جهانی است.

به نظر می رسد یکی از اهداف دایر شدن این شبکه فضای آبشارهای زیبای شوشتر، توانمند کردن قطره های آب و بهره گیری از نیروی پنهان در آن ها برای چرخاندن سنگ های آسیاب باشد. این آسیاب ها در پشت پل بند گرگر در دل سنگ جاسازی شده بودند و قطره های نیرومند آب از پشت پل بند و از طریق چاه های شترگلوی زیربند به آسیاب ها هدایت می شده است.

بخش های مختلف مجموعه تاریخی شوشتر عبارتند از: پل بند شرابدار، بند میزان و کلاه فرنگی، پل بند شادروان، نهر گرگر، نهر داریون، بند دختر و بند دارا که هر کدام در پست های چداگانه توضیج داده می شوند.

در سفرنامه «مادام ژان دیولافوآ» باستان شناس نامدار فرانسوی، از این مجوطه به عنوان بزرگترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است.

تاریخچه ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو و ایران

با تشکیل پایگاه سازه‌ های آبی و گسترش فعالیت‌های پژوهشی پیرامون این سازه‌ها ابتدا پرونده مجموعه آسیاب‌های شوشتر که سال‌ها در لیست پیشنهادی ثبت جهانی ایران قرار داشت تهیه گردید. اما به پیشنهاد و نظر کارشناسان میراث جهانی یونسکو مبنی بر اینکه محوطه آسیاب‌ها تنها بخشی از مجموعه به‌ هم پیوسته سازه‌های آبی در شوشتر است تهیه پرونده منظومه آبی تاریخی شوشتر در دستور کار قرار گرفت. این پرونده پس از تکمیل و رقابت موفقیت‌ آمیز در مقایسه با آثار پیشنهادی دیگر، از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور به عنوان دهمین اثر ایران به کمیته میراث جهانی یونسکو ارائه شد. سرانجام در نشست سالانه اعضای این کمیته در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، این پرونده با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان «نظام آبی تاریخی شوشتر» در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.

آثار باستانی که به عنوان دهمین اثر ایران با عنوان «نظام آبی تاریخی شوشتر» به صورت یکجا در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیده‌ اند بدین شرح است: بند میزان، برج کلاه فرنگی، رودخانه دست کند گرگر، پل بند گرگر، مجموعه آبشارها و آسیاب های آبی، بند برج عیار و نیایشگاه صابئین، بند ماهی بازان شوشتر (بند خدا آفرین)، قلعه سلاسل، کانال داریون، پل بند شادروان، بند خاک، پل بند لشکر و پل شاه علی و بند شرابدار.

همچنین این اثر تاریخی در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۷۷ به شماره ۲۱۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


2 به این مطلب امتیاز دهید

عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- آشنایی با جاذبه های گردشگری ایران، انتشارات آذر و سیمای دانش، دکتر حسین یاوری و معصومه ظفری، 1391.

2- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

3- ویکی پدیا

4- وبگاه بناهای آبی تاریخی شوشتر

اطلاعات این مکان
آدرس
شوشتر، خیابان شریعتی، کناره رود کارون
نوع
سازه‌ های آبی تاریخی دوره ساسانیان
تاریخ ثبت در آثار ملی ایران
17 آذر 1377
شماره ثبت در آثار ملی ایران
2181
تاریخ ثبت در آثار جهانی
26 ژوئن 2009
شماره ثبت در آثار جهانی
1315

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران

  • مهدی در ۲۶ آبان ۱۳۹۶

    عالییییییییییییییییییییییییییییییییی

  • احمد در ۲۷ آبان ۱۳۹۶

    درود و عرض ادب در مورد مقاله ای که در رابطه با لنبان طرح نمودیدلازم دیدم تشکر بنمایم اما پیش از هر چیز شایسته بود که هم حضرت عالی و هم اساتیدی که در این خصوص زحمت کشیده اند با اندکی دقت در وجه تسمیه لنبان به واژگان مردمان همسایه که پایشان به آن محل هم باز شده یعنی بختیاریها خیلی خود را در چم و خم واژه شناسی قرار ندهید زیرا در گویش لری جنوبی و عموم مردم جنوب لنبان lonban یا لنبونlonboun به معنای گیاه بیشه است که در مناطق جنوبی سقف خانه های روستایی خصوصا خانه های لب خور ها ، تالاب ها و باتلاق های خوزستان را از ان می بافند. لذا بنده اعتقادم این است که در مطالعه اکوسیستم محل مزبور خصوصا الگوهای گذشته انجا حتما به ریشه این نام خواهید رسید.

  • parisa در ۲۸ آبان ۱۳۹۶

    الان که دیگه اصلا روغن جامد نیست. روغن مایع آفتابگردان چطوره؟مشکلی نداره؟

  • مر در ۲۸ آبان ۱۳۹۶

    ما در آبان از این آبشار بازدید کردیم، مسیر خیلی خیلی دور و خلوت و خطرناک بود، جاده خاکی بود، حدود سه ساعت و نیم با ماشین تو جاده خاکی راه بود، با ماشین شاسی کوتاه میشد رفت ولی خیلی دور بود و مسیر صعب‌العبور بود، بعد از رسیدن به خود امامزاده گزو،حدود ۳۵ دقیقه از کوه باید پایین رفت تا به آبشار رسید و حدود ۴۵ دقیقه از کوه باید بالا رفت تا دوباره به امامزاده برگشت، کوهنوردی خیلی سنگینی هم دارید حسابی خسته میشید ولی آبشار خیلی قشنگه,مسیر روی گوگل مپ موجود نیست

  • خاقانی در ۱ آذر ۱۳۹۶

    شرایط رزرو خانه معلم اراک

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۳ آذر ۱۳۹۶

    یاشاسین آذربایجان
    یاشاسین اورمیه
    به دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان تشریف بیارین

  • مریم در ۴ آذر ۱۳۹۶

    ممنون برای آموزش خوبتون🌹

  • ديلمستان در ۴ آذر ۱۳۹۶

    مسیر اول آسفالته. چرا مسیر اصلی را تغییر دادید؟ چه کاریه؟ ضمنا این روستا جز بخش خورگام شهرستان رودبار و زبانشم دیلمی است. لطفا اصلاح کنید

    • leila در ۵ آذر ۱۳۹۶

      ممنونم از توجهتون.حتما اصلاح میشود

  • وحید در ۹ آذر ۱۳۹۶

    رودخانه های سیکان در شهرستان دره شهر و سراب ، و چندین رودخانه دیگه لحاظ نشدن.

  • علی در ۱۳ آذر ۱۳۹۶

    به ارومیه قلب کردستان به ارومیه شهرکردنشین تشریف بیاوریدوازمناطق دیدنی وتاریخی ان دیدن کنید…بژ ی کوردستان

  • سویوکیونگ در ۱۷ آذر ۱۳۹۶

    عالییییییییی😘😘😘😘

  • سویوکیونگ در ۱۷ آذر ۱۳۹۶

    خوب بود

  • مجتبی در ۱۷ آذر ۱۳۹۶

    خیلی لایک دارین با تقدیر وتشکر فراوان از شما

  • سعید در ۱۹ آذر ۱۳۹۶

    سلام. اسم روستای کورابلاغ ه اشتباه کوره‌جان وارد شده است لطفا اصلاح نمایید

  • ناشناس در ۱۹ آذر ۱۳۹۶

    یکی از رود هارو ننوشتن چون من در جدول ی سوال اومده یکی از رود های استان خوزستان که پنج کلمه ایه و دوکلمه اولش ک ر اخری هم ن

  • ناشناس در ۱۹ آذر ۱۳۹۶

    من همون ناشناس بالاییم لطفا اگه کسی جواب سوالو دونست بگه

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۱ دی ۱۳۹۶

    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤
    به دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان تشریف بیارین
    یاشاسین آذربایجان
    یاشاسین اورمیه
    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۱ دی ۱۳۹۶

    💖 اورمیه قلب آذربایجان 💖
    از دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان دیدن کنید !!
    ما آذربایجانی ها بخصوص اورمیه ای ها یا همون‌ به اصطلاح ترکی ( اورمولوها) همیشه خون گرم و مهمان نوازین 💓.
    آذربایجان دیارنا ، اورمییه خوش گلیبسیز ‌.
    ترجمه از ترکی به فارسی:
    به دیار آذربایجان، شهر اورمیه خوش اومدین💓
    یاشاسین آذربایجان 💓
    یاشاسین اورمیه 💓
    💓 اورمیه قلب آذربایجان 💓

  • ارومیه قلب آذربایجان در ۱ دی ۱۳۹۶

    💖 اورمیه قلب آذربایجان 💖
    از دیار آذربایجان شهر زیبای اورمیه قلب آذربایجان دیدن کنید !!
    ما آذربایجانی ها بخصوص اورمیه ای ها یا همون‌ به اصطلاح ترکی ( اورمولوها) همیشه خون گرم و مهمان نوازین 💓.
    آذربایجان دیارنا ، اورمییه خوش گلیبسیز ‌.
    ترجمه از ترکی به فارسی:
    به دیار آذربایجان، شهر اورمیه خوش اومدین💓
    یاشاسین آذربایجان 💓
    یاشاسین اورمیه 💓
    💓 اورمیه قلب آذربایجان 💓

  • آرمان در ۱۹ دی ۱۳۹۶

    سلام.خسته نباشید عرض میکنم.فک کنم عبارت آلکاوا صحیح نمی باشد.و عبارت علیک آباد در نقشه های طرح تفصیلی و پیشنهادی شهر اشنویه با پیشنه ۳۵ سال قدمت موجود می باشد.

  • اورمیه آذربایجان در ۲۲ دی ۱۳۹۶

    یاشاسین گوزل آذربایجان
    یاشاسین گوزل اورمیه

    😍😍😍😍😍😍💖💖💖💖💖💖💖💖

  • سحر در ۲۳ دی ۱۳۹۶

    اولین باری بود که به مناطق ترک نشین سفر کردم شهر زیبای ارومیه بود.با مناطق بکر وطبیعت زیبا و هوای عالی

  • ترک وطن پرست در ۲۵ دی ۱۳۹۶

    با علی هستم که ارومیه را قلب کردستان می داند -اولا ارومیه اسمش رو خودشه:”

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۲ بهمن ۱۳۹۶

    سنی چوخ سویوروم اورمیه 💓
    سن بنیم حیاتمسان اورمیه 💓
    عشقیم، نفسیم،جانیم:
    اورمیه آذربایجان

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۲ بهمن ۱۳۹۶

    قاداین آلیم گوزل اورمیه❤
    ترجمه از ترکی به فارسی:
    فدای شهر زیبای اورمیه بشم.
    سنی چوخ‌ سویوروم اورمیه آذربایجان ❤
    یاشاسین آذربایجان💓
    یاشاسین اورمیه 💓

    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤

  • م زعفرانيه در ۴ بهمن ۱۳۹۶

    دهکده توریستی زعفرانیه سبزوار در کنار جاده اصلی تهران مشهد قرارداره و اثار تاریخی متعددی داره توصیه دارم موقع رفتن به مشهد مقدس از این دهکده دیدنی بکنید حتی با یه روز هم تموم نمیشه واقا دیدنیس اثار ان عبارتند از کاروانسرای شاه عباسی – اب انبار – قهوه خانه قدیمی – ارگ – یخچال – چاپار خانه – اقامتگاه – قبرستان مسافران ابریشم – حمام قدیمی- کویر اماده افرود- پناهگاه گل ممد قهرمان داستان ده جلدی کلیدر رمان نویس بزرگ استاد محمود دولت ابادی-ابشار در شمال روستا – کال شور در جنوب روستا و…..

  • مختار نوربخش در ۶ بهمن ۱۳۹۶

    درود بر سیاهکل

  • جانیم تبریزیم در ۹ بهمن ۱۳۹۶

    هموطن اورمیه ای انقدر خودتو هلاک نکن اگه اورمیه قلب آذربایجان باشه که نیست یک نفر هموطن کرد نمیگه قلب کردستان قلب اونجایی هست که من اونجا نفس میکشم پس الکی خودتو خسته نکن . یاشاسین آزربایجان یاشاسین تبریزیم

  • مهدی صالحی در ۱۴ بهمن ۱۳۹۶

    سلام پیشنهاد می کنم از روستای اسجیل هم دیدن کنید و از طبیعت بکر آن لذت ببریدو از مهمان نوازی ساکنان آن بهره مند شوید.

  • اورمیه قلب آذربایجان در ۱۶ بهمن ۱۳۹۶

    یاشاسین آذربایجان ❤
    یاشاسین اورمیه ❤

    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤
    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤
    ❤ اورمیه قلب آذربایجان ❤

  • گوزل تبریز در ۱۶ بهمن ۱۳۹۶

    اورمیه عشق ، جان و‌ قلب آذربایجان هست.
    گوزل تبریزدن ، گوزل اورمییه سلام 💪💪💪
    تبریز ائلمیدی ❤ اورمیه سئوگلیمدی

    یاشاسین آذربایجان 💪
    یاشاسین تبریز 💪
    یاشاسین اورمیه 💪

    اورمیه قلب آذربایجان 💪💪💪💪💪💪

  • عشقیم تبریز در ۲۰ بهمن ۱۳۹۶

    با اون نفر با اون اسم تقلبی هستم این هلاک کردن نیست ❌❌

    یاری جانیم تبریز 😍
    یاری جانیم اورمیه 😍
    یاشاسین آذربایجان

  • آیدین در ۲۲ بهمن ۱۳۹۶

    تبریز قدمتی بیش از کوچ آریایی هابه ایران را دارد…
    همچنین تپه حسنلو و شهر خیاو…یا همون مشگین شهر تاریخی بیش از ۷ هزار سال دارد…و راجب اون دوست عزیز که فک میکنن اورمیه خاک کوردستان تخیلی میباشد…..ازربایجان اورمیه تبریز اردبیل زنجان و همدان یاشاسین…

  • اورمیه آذربایجان در ۲۳ بهمن ۱۳۹۶

    یاشاسین آذربایجان 💪
    یاشاسین تبریز 💪
    یاشاسین اورمیه💪
    یاشاسین اردبیل 💪
    یاشاسین زنجان 💪