• معرفی بازار تبریز+فیلم
  • معرفی بازار تبریز+فیلم
  • معرفی بازار تبریز+فیلم
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

ترکیب خاص بازار تبریز که یکی از بزرگ ترین بازارهای سر پوشیده ایران می باشد، به عنوان یک قطب اقتصادی در سطح استان و کشور بسیار مورد توجه قرار دارد. سبک معماری، آرایش مغازه ها، کثرت تیمچه ها، تنوع مشاغل و وجود مدارس و حوزه های علمیه و مساجد بسیاری در کنار سراها و کاروانسراهای بازرگانی، این محل را به نمونه ای عالی از یک محیط تجاری  و مسکونی تبدیل نموده است. علت پر رونق بودن این بازار از دیرباز، واقع شدن این شهر بر سر جاده ابریشم می باشد. ثبت جهانی مجموعه بازار تبریز در سال ۱۳۸۹، به عنوان میراث جهانی یونسکو، حاکی از اهمیت بناهای باقی مانده از نظر هنر معماری اسلامی است. بنای اولیه این بازار را به قرن چهارم هجری قمری نسبت می دهند و با افزودن قسمت های دیگر در دوره قاجاریه بر اهمیت آن افزوده شده است.

تبریز از ادوار گذشته به دلیل قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم یکی از مهم ترین مراکز بازرگانی ایران به شمار می رفته است. این شهر به خاطر موقعیت ویژه خود، سالیان دراز پذیرای کاروان های تجاری خاور دور و اروپا از راه روسیه و عثمانی بود و مرکز مبادله کالاهای بازرگانی کشورهای اروپایی محسوب می شد و از این رو از شهرتی جهانی برخوردار بوده است.

«شاردن» فرانسوی در سفرنامه خود شکوه مجموعه بازارهای تبریز را پیش از ویرانی آنها بر اثر زلزله چنین می ستاید: «این شهر دارای عالی ترین بازارهای آسیاست، وسعت و عظمت این بازارها، گنبد ها و طاق های زیبایی که آنها را پوشانیده است با توده عظیم و انبوه جماعتی که در طی روز در سوق های بازار مشاهده می شود و کثرت مقدار کالاهایی که در آنجا انباشته شده است بطور حیرت آوری ابهت و جلال بازار های تبریز را نمودار می سازد.»

وی اضافه می کند: «زیبا ترین بازار این شهر که مرکز معاملات کالاهای گران بها و جواهرات است، قیصریه نام دارد، این بازار هشت گوش و بسیار وسیع و بزرگ است. قیصریه را حدود سال ۸۵۰ به فرمان اوزن حسن که مقر سلطنتش تبریز بود بنا کرده اند.»

در طول تاریخ تبریز، بازار این شهر همواره مورد توجه تجار و جهانگردان ایرانی، عرب و اروپایی بوده است و آن را به دلیل فراوانی ثروت و زیبایی معماری اش ستوده اند، از این شخصیت ها می‌توان به مقدسی، یاقوت حموی، زکریا محمد قزوینی، ابن بطوطه، حمدالله مستوفی، اولیا چلبی ترک، مارکوپولو، اودریک، کلاویخو، آمبروسیوکنتارینی، جان کارت رایت، تاورنیه، شاردن و جملی کارری اشاره کرد که به تفصیل مطالب ارزنده ای درباره بازار تبریز در سفرنامه های خود ذکر کرده اند .

مجموعه شکوهمند و بی نظیر بازار تبریز در جریان زلزله هول انگیز سال ۱۱۹۳ هجری قمری به شدت آسیب دید. بازسازی و مرمت مجموعه بازار تبریز به احتمال قوی همزمان با بناهای باروی شهر، به همت «نجف قلی خان بیگلربیگی» از سال ۱۱۹۴ هجری قمری آغاز شد.

بافت اصلی بازار تبریز از دو راسته سرپوشیده شمالی – جنوبی و شرقی – غربی تشکیل شده است. عرض بازار ها بین ۴ تا ۵ متر و بلندی سقف آنها ۵ تا ۶ متر است که در مقایسه با سقف بازارهای نقاط گرمسیری ایران کوتاه تر است. راسته های اصلی توسط راسته های فرعی به هم متصل شده‌ است. در فضاهای بین آن ها، سراها، کاروان سراها و تیمچه ها بنا شده است.ک تقاطع راسته ها را در سه راهی و چهار راهی (چهار سوق ها) طاق های گنبدی پوشانده است. بزرگ ترین گنبد بازار، گنبد تیمچه امیر و زیبا ترین قسمت آن تیمچه مظفریه است.

از زیباترین و مهم ترین بازارهای تبریز، بازار، کاروان سرا و تیمچه امیر است که در حال حاضر از مراکز عمده تجارت و صادرات فرش و مرکز بورس طلا و جواهر و منسوجات است. بازار امیر از شلوغ ترین و پرحجم ترین بازار های تبریز و از نقاط دیدنی و جهانگردی شهر است. بانی این بازار و کاورانسرای امیر «میرزا محمد خان امیر نظام زنگنه» است. تاریخ بنای بازار و کاروا نسرا ی امیر سال ۱۲۵۵ هجری قمری است. در بازار امیر از ۱۱۲ مغازه دایر، ۱۰۲ مغازه به زرگری و جواهر فروشی اشتغال دارند. گسترش تجارت طلا و زرگری به تدریج بزازی و پارچه فروشی را که روزگاری مخصوص بازار امیر بود از بین برده و جای آن را گرفته است.

یکی دیگر از بخش های معروف بازار تبریز «تیمچه مظفریه» است که در زمان ولیعهدی مظفرالدین میرزای قاجار به سال ۱۳۰۵ هجری قمری ساخته شد. بانی آن «حاج شیخ محمد جعفر قزوینی» از بازرگانان تبریز بوده است. با توجه به اینکه هر بنای نو بنیادی در تبریز اگر مورد توجه ولیعهد وقت قرار می گرفت، بایستی آن را به ولیعهد پیشکش می کردند، این بازرگان کاردان نیز بنا را به نام «مظفر الدین میرزا، مظفریه» نامید که مورد تحسین ولیعهد قرار گرفت و از تصاحب و تملک آن خودداری کرد. در حال حاضر «تیمچه مظفریه» یکی از مراکز عمده تجارت و صدور فرش آذربایجان و ایران است و شهرتی جهانی دارد. این تیمچه دو طبقه دارد که هر طبقه آن ۲۶ حجره فرش فروشی را در خود جای داده است.

مهم ترین راسته هایی که در این قسمت از بازار وجو دارند عبارتند از: بازار امیر، راسته بازار، راسته قدیم، بازار سراجان، شیشه گرخانه، بازار کفاشان، بازار صفی، بازار صادقیه، دلاله زین بازار، بازار کلاهدوزان، قیزبستی بازار، بازار مسگران، بازار حلاجان، بازار آیت الله شهیدی، یمن دوز بازار، بازار حرم خانه و بازار رنگی .

از تیمچه های معروف بازار، تیمچه امیر، تیمچه حاج شیخ کاظم، میرزا شفیع، حاج محمدقلی، حاج صفر علی، میرزا جلیل، مظفریه، شعر بافان، ملک، خرازی ها، حاج شیخ بها، میرابوالحسن و حاج تقی را می توان نام برد. هر کدام از این تیمچه ها یا سراهای بازار تبریز معمولاً دارای دالان های زیبایی هستند که به همان نام تیمچه و سرای شهرت یافته اند.

سرای های بازار تبریز غیر از ایفای نقش بسیار مهم در زندگی اقتصادی بازار، به منزله تنفس گاه ها و فضای سبز مجموعه نیز اهمیت فوق العاده ای داشته اند. سراهای امیر، گرجیلر، حاج سید حسن ها، شاهزاده ها، دو دری ها، میرابوالحسن، پرتوی، آلمانی ها، میرزا مهدی از مشهورترین سراهای مجموعه بازار محسوب می شوند.

رودخانه مهران رود دو قسمت بازار قدیمی تبریز را از هم جدا ساخته و بخش شمالی بازار به جهت جدا ماندن از کل مجموعه به تدریج اهمیت خود را از دست داده و دچار تخریب بیشتری شده است. قسمت اعظم مساحت بازار در جنوب مهران رود و در حد فاصل خیابان های دارایی، شهدا و امتداد آن در راسته کوچه قرار گفته است. احداث خیابان دارایی قسمت کوچکی از این بخش را از کل مجموعه جنوبی جدا کرده است.

مجموعه بازار تبریز در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۵۴ به شماره ۱۰۹۷ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. همچنین این مجموعه در سال ۲۰۱۰ به شماره ثبت ۱۳۴۶ در آثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

فیلم بازار تبریز:

 



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

چهره ایران، راهنمای گردشگری استانها، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتا شناسی، پاییز 1392.

اطلاعات این مکان
آدرس
خیابان جمهوری اسلامی، خیابان شهید مدنی، بازار تبریز
تاریخ ثبت در آثار ملی ایران
25 شهریور 1354
شماره ثبت در آثار ملی ایران
1097
تاریخ ثبت در آثار جهانی یونسکو
سال 2010 میلادی
شماره ثبت در آثار جهانی یونسکو
1346

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران