معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان

  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
  • معرفی باغ شاهزاده ماهان کرمان
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

باغ شاهزاده ماهان در نزدیکی زیارتگاه شاه نعمت الله ولی به همت عبدالحمید میرزا ناصر الدوله فرمانفرما، در دوران یازده سال ساخته شد و با فوت وی بنای باغ نیمه کاره رها شد. گفته می شود وقتی خبر درگذشت ناگهانی حاکم را به ماهان می برند، بنّایی که مشغول تکمیل سردر ساختمان بوده است، تغار گچی را که در دست داشته، محکم به دیوار کوبیده و کار را رها و فرار کرده است. به همین علت جاهای خالی کاشی ها را می توان بر سردر ورودی باغ دید. این باغ در ۴۲ کیلومتری جنوب شرقی کرمان و در فاصله ۶ کیلومتری شهر ماهان قرار دارد. عمارت باغ، اقامتگاه تابستانی پادشاهان قاجار بوده است که در حاضر بازسازی شده و به رستوران مجللی تبدیل گردیده است.

طول باغ شاهزاده کرمان ۴۰۷ متر و عرض آن ۱۲۲ متر است و بزرگترین و زیباترین باغ تاریخی ایرانی محسوب می‌شود. این باغ همه ساله و به ویژه در فصل بهار و تابستان شاهد بازدید تعداد بی شماری از گردشگران از نقاط مختلف کشور است که این باغ دیدنی و دلفریب را برای تماشا انتخاب می‌کنند. واقع شدن منطقه در مسیر عبوری کرمان به بم و در مسیر جاده کهن ابریشم از عواملی است که این محل را برای احداث یک باغ اشرافی مناسب می ساخته است.

باغ شاهزاده ماهان در تمام ویژگی های خود نظام ها و ضوابط باغ ایرانی را دنبال می کند مثلا نمایش آب در سطح های عمودی و افقی در آبشارهای مکرر به تبعیت از شیب زمین یکی از مشخصه های بارز باغ ایرانی که در این باغ نیز به کار برده شده است.

باغ شاهزاده از دیواری بلند به شکل مستطیل به مساحت ۵ هکتار رو به قله ی کوه جوپار در جنوب باغ محصور است و بنابراین دنیای درونی و بیرونی باغ بسیار متفاوت از یکدیگر می باشند. درون باغ بسیار سرسبز و پر از درختان میوه و جوی های پر آب است اما بیرون باغ کویر می باشد.

حوض بزرگی به شکل بیضی در پاشویه ای مستطیل شکل در صحن جلوی ورودی قرار دارد. بنای ورودی “سردرخانه” در دو طبقه به ویژه با شفافیت معمارانه ای که در طبقه ی دوم دارا می باشد، واسطه ای میان واقعیت بیرونی و واقعیت درونی است. تجربه فضای نسبتاً باریک خیابان پیش ورودی و مکث درون هشتی کوچک و نسبتاً بسته ی “سردرخانه” در طبقه هم سطح، شرایط حسی تلقین کننده پیشین را در نسبتی اعجاز انگیز در برابر تجربه ی فضای بسیار گشوده ی باغ قرار می دهد.

در واقع در بدو ورود در سطح نسبتاً وسیع و مسطحی که در فضای جلوی سردرخانه به سمت باغ قرار دارد، فرصت مشاهده مهم ترین عنصر شکل دهنده باغ تخت ماهان به دست می آید. در متنی از بلندی ها و قله ی پر برف جوپار، آبشارهای متعددی با فواره های مکرر به طرف پایین می ریزد.

نهری که در باغ جریان دارد، از برف های قله جوپار سرازیر شده و به بالاترین نقطه باغ می رسد. از آن جا با توجه به شیب زمین، به سمت پایین حرکت کرده و از آن سوی باغ خارج می شود. سپس به نهر های چهارباغ وارد شده و به سوی قریه مقسم تیگران، دهکده ای مجاور ماهان، جاری می شود و به باغ ها و کشت زارها حیات می بخشد.

در انتهای باغ نمای سفید و دل انگیز بنای “بالا خانه”، محل پذیرایی و سکونت صاحب اصلی باغ، با ظرافتی هرچه تمام تر خود نمایی می کند. این بالاخانه با هندسه ای نسبتاً باریک و کشیده قسمت قابل ملاحظه ای از عرض باغ را در دو طبقه به خود اختصاص می دهد و در ایوان مرکزی روبروی محور اصلی تا سه طبقه ارتفاع می یابد. در دو طرف مسیر آبشارها دو پیاده راه و دو ردیف درخت های سایه افکن در دو طرف پیاده راه ها اهمیت محور مرکزی را از بالا تا پایین تشدید می کند و به روی بستر آن از بالاخانه تا سردرخانه سایه می افکند.

در جلوی سردرخانه به طرف باغ اولین تخت وسیع متشکل از سکوی میانی حدوداً به عرض بنای سردرخانه و کرت های جانبی (باغچه های میوه) قرار دارد. در سکوی وسط این تخت که در جلوی ورودی بالاخانه شکل گرفته است به طبقه ی دوم بالاخانه از طریق پلکان داخلی امکان دسترسی حاصل می شود. سطح باریک، مسطح و وسیعی در دو جانب سردرخانه تا انتهای برج های مراقبت قرار گرفته و فاصله بین کرت ها و اتاق های دو طرف سردرخانه را شکل می دهد. این اتاق ها به صورت ردیفی به دیوار باغ تکیه دارد و حصار مرکب شمال شرقی که به دو برج مراقبت منتهی می شود را شکل می دهد.

از محوطه ی ورودی، شکل کلی باغ با محور مرکزی، آبشارها، پیاده راه ها و ردیف متناوب درخت های چنار و سرو و همچنین سطح های بالا رونده ی سکوهای مرکزی و کرت های جانبی میوه، یکی بعد از دیگری مشاهده می شود و دید بیننده را به بنای سفید بالاخانه در متن کوه های جوپار متوجه می کند.

دو راه طولی که در کنار هر یک از حصارها که برج مراقبتی در میان دارد، در سراسر باغ پیش بینی شده است. نهر آبی در فاصله ی پیاده راه و مرز کرت ها حرکت می کند که ردیف درخت ها به صورت خطی در کنار آن غرس شده است.

در باغ شاهزاده ماهان به طور عمده دو ردیف باغچه ی گل در دو طرف نهر و آبشارهای پیاده راههای محور مرکزی در تمام سکوها قرار دارد.

در حصار شرقی جانبی در شرق بالاخانه بنای حمام باغ و بنای سکونت دایم محافظ اصلی باغ (زعیم باشی) قرار دارد. در حصار مقابل تنها اتاق هایی احتمالاً موقت، ورودی غربی بالای باغ را شکل داده است.

در پشت بالاخانه باغ خلوتی با کرت های میوه و محورهایی با درخت های سایه افکن و پیاده راه های شرقی-غربی موازی با بنای بالاخانه وجود دارد. این باغ خلوت با دیواری نیم دایره به مرکز ایوان کوچک جنوبی بالاخانه محدود می شود که نوآوری آن از در هم ریختن نظم حصار مستطیل کامل باغ ایرانی سرچشمه گرفته است.

از میان دیوار انتهایی بالای باغ در برابر ورودی بالاخانه آب از طریق حفره ی بی نظمی وارد نهرها باغ خلوت می شود که به نوبه ی خود از دو طرف به نهر های افقی و عمودی باغ اصلی می پیوندد.

در این باغ خلوت نسبتاً کوچک تنها محور شرقی-غربی به موازات بنای بالاخانه و درخت های سایه افکن سرو و چنار در دو طرف اهمیت دارد. این محور به ورودی غربی بالای باغ پیوسته است و تا ورودی بنای «زعیم باشی» در مقابل ادامه می یابد.

با بازگشت به فضای جلوی باغ و نظاره دوباره ی آن در جهت محور اصلی از ایوان مرکزی بالاخانه به طرف سردرخانه تجربه ی پر ارزش نظاره به باغ و درختان سایه افکن و کرت ها که این بار به پایین سرازیر هستند، دوباره آغاز می شود.

این باغ یکی از ۹ باغ ایرانی است که در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید و اطلاعات این باغ از طرف یونسکو به ۳۵ زبان ترجمه و در نقشه گردشگری یونسکو قرار گرفته است.

باغ شاهزاده ماهان در تاریخ ۲۰۱۱ به شماره ۱۳۷۲ ثبت جهانی شد و در تاریخ ۱۴ آبان ۱۳۵۳ به شماره ۱۰۱۲ هم ثبت ملی شده است.

———

با تشکر از آقایان عبدالمهدی نواب زاده رضوی و پدرام میرمعینی که در جمع آوری مطالب و عکسها به یاری CityPedia شتافتند.

 



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- میرفندرسکی، محمد امین."باغ شاهزاده"، باغ ایرانی؛ حکمت کهن؛ منظر جدید، موزه هنرهای معاصر تهران، پاییز 1383.

2- نعیما، غلامرضا. (1385) "باغ های ایران"، انتشارات پیام، تهران.

3- کتاب آشنایی با جاذبه های گردشگری ایران، انتشارات آذر و سیمای دانش، دکتر حسین یاوری و معصومه ظفری، 1391.

4- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

اطلاعات این مکان
آدرس
کرمان، بزرگراه هفت باغ، نزدیکی شهر ماهان
نوع
باغ تاریخی سلطنتی دوره قاجاریه
تاریخ ثبت اثر در آثار جهانی
2011 میلادی
شماره ثبت اثر در آثار جهانی
1372
تاریخ ثبت اثر در آثار ملی ایران
14 آبان 1353
شماره ثبت اثر در آثار ملی ایران
1012

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران