شهرستان بندر لنگه

معرفی شهر تاریخی حریره کیش

  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
  • معرفی شهر تاریخی حریره کیش
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

شهر باستانی حریره واقع در بخش کیش از توابع شهرستان بندر لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر با قدمت ۸۰۰ ساله مربوط به سده ۵ تا ۱۰ هجری قمری است و در شمال جزیره کیش واقع شده است و زمان رونق یا دوران طلایی این شهر باستانی، از سال ۳۶۷ تا ۹۱۲ هجری قمری بوده‌ است.

در شهر تاریخی حریره جزیره کیش بقایایى در مرکز ساحل شمالى جزیره قرار دارد که به احتمال بسیار قوى به دوره ساسانیان و اوایل دوره اسلامى باز مى گردد. این بقایا در وسعتى بالغ بر سه کیلومتر مربع، بازگو کننده این مطلب است که روزگارى شهرى بزرگ و آباد در این منطقه وجود داشته و جمعیت کثیرى را در خود جاى مى داده است.

بر اساس نتایج کاوش های باستان‌ شناسی انجام شده تا امروز محوطه باستانی حریره از مجموعه ساحلی و خانه اعیانی، حمام، مسجد و قنات‌ های قدیمی تشکیل شده است.

گستره پستی و بلندی‌ ها و خرابه‌ های شهر قدیمی حریره حدود ۱۲۰ هکتار وسعت دارد و روزگاری شهری بزرگ و آباد در منطقه بوده است. آن چه امروز از این شهر بر جای مانده حجمی از معماری شهری است. اما کمتر و به ندرت اتاق‌ ها و پوشش‌ ها و سقف‌ های سالمی بر جای مانده است جز در پاره‌ای موارد که پوشش‌ های طاقی شکل سنگی از گزند تخریب در امان مانده‌ اند.

شهر تاریخی حریره یک شهر یک پارچه و متمرکز با معماری برون‌ گرا بوده و از معماری دفاعی و درون‌ گرا که در دیگر شهرهای تاریخی ایران عمومیت داشته، خبری نیست.

ساحل صخره‌ ای مرتفع شهر حریره که از سطح دریا تقریبا ۱۰ متر بلندتر است، وجود سه خلیج و دماغه که نقش بندرگاه طبیعی را دارد و همچنین دریای نسبتا آرام‌ تر نسبت به دیگر کرانه‌ ها و سواحل جزیره باعث شکل‌ گیری شهر در ساحل شمالی شده است و به نظر می رسد انتخاب این بخش از جزیره برای ایجاد شهر حریره طبیعی‌ ترین و معقول‌ ترین انتخاب بوده است.

حال به معرفی بخش های مختلف شهر تاریخی حریره می پردازیم:

خانه اعیانی:

خانه اعیانی یادآور خانه‌ های چند خانوار قدیمی در داخل فلات ایران و در شهرهایی چون یزد، اصفهان و کاشان است و یکی از نمونه‌ های قدیمی مسکن جمعی در حاشیه خلیج فارس محسوب می‌ شود. علاوه بر وسعت خانه و همچنین فضاهای مختلف و متنوع آن، کاشی‌ های ستاره‌ ای شکلی که در این خانه به دست آمده است، همانند کاشی‌ هایی است که زینت بخش بناهای مهم ایلخانی ایران همچون تخت سلیمان و سلطانیه است. پیدایی این مقدار کاشی که یقیناً عنصر وارداتی به جزیره است، نشان می‌ دهد که این عمارت به یکی از ثروتمندان کیش تعلق داشته است.

بخش کارگاهی و صنعتی:

این مجموعه درست در کنار دریا ساخته شده و دارای معماری و فضاهای ناشناخته‌ ای است. مجموعه کانال‌ های افقی و زیر زمینی و چاه‌ های متعدد در گوشه و کنار، مجموعه‌ بسیار جالب و نادری را تشکیل می‌ دهد که هنوز عملکرد آن‌ ها روشن نیست، اما به نظر می‌ رسد که ارتباط مستقیم با فعالیت‌ های صیادی (صید ماهی، مروارید و مرجان) داشته و برای دسترسی آسان‌ تر به دریا احداث گردیده است. شاید هم بتوان فرض کرد که این راهروها و کانال‌ ها راه‌ های مخفی بوده است که در مواقع هجوم و حمله اهالی شهری می‌ توانسته‌ اند به طور اضطراری از آن ها استفاده کنند.

مجموعه حمام:

این مجموعه شامل حمامی با صحن‌ های متعدد و حصار آن به مساحت تقریبی ۵۰۰ متر مربع است. سربینه و گرمخانه و تون حمام در جنوب بخش ذکر شده قرار گرفته و توسط راهرو سرپوشیده‌ ای از آن جدا شده است. دو خزینه کوچک و بزرگ در جنوب گرمخانه آخرین بخش ساختمان را تشکیل داده‌ اند. باستان شناسان معتقدند این حمام که شاید در نوع خود از قدیمی‌ ترین حمام‌ های ایرانی باشد که طی کاوش‌ های باستان‌ شناسی کشف و شناخته شده است و دو دوره متمایز و مجزا از هم (دوره ایلخانی – دوره تیموری) دارد. با توجه به ظرفیت محدود حمام و با در نظر گرفتن دیوار بیرونی سراسری که تا مجموعه عمارت اعیانی که در جنوب شرقی حمام و به فراز تپه‌ ای بلند قرار گرفته امتداد یافته است. به نظر می‌ رسد که این بنا حمامی خصوصی بوده و به صاحب مجموعه اعیانی تعلق داشته است.

اتاق هایى با کف شیار دار:

یکى از فضاهاى جالب توجه مجموعه صنعتى شهر حریره اتاق با کف شیار دار است. این اتاق کف کاملا عجیب و ناشناخته اى داشته به این معنى که با شیب ملایم از شمال به جنوب امتداد مى یافت و کف آن به صورت در اصطلاح گرده ماهى (اصطلاح بومی) و یا بالشتک با ملاتى از نوع ترکیب پودر سنگ هاى مرجانى و آهک و نوعى ساروج شکل گرفته بود.

این ویژگى در هیچ یک از محوطه ها و تپه هاى باستانى و تاریخى و اسلامى ایران کشف و شناخته شده نیست. وقتى از چند نفر از مرکز پرورش صید مروارید کیش در مورد این نوع معمارى پرسیده شده چنین نظر دادند این عنصر معمارى که با شیبى ملایم به حوضچه اى کوچک با ابعاد ۱×۱ متر یا ۱×۲٫۵ متر و عمق نیم متر ختم مى شود، ارتباط با فعالیت هاى صید مروارید دارد و در سطح آنها صدف ها را خشک کرده و به آب مى بسته اند تا مروارید هاى ریز را نیز بتوان به دست آورد. اما اگر چنین بود مى بایست آثار و بقایاى صدف ها در سطح این شیارها و یا در حوضچه ها باقى مانده باشد، اما چنین نیست.

سرانجام با نظرخواهى از باستان شناسان، آقاى رمى بوشارلا، باستان شناس فرانسوى که تجربه و سابقه کار ممتد در ایران و امارات متحده عربى دارد، نظر دارد که این تأسیسات صرفاً جهت استحصال (حاصل) شیره خرما بوده و نمونه اى از آن در کاوش هاى وى در امارات به دست آمده است.

در یکى از بازدیدهایى که توسط هیئت علمى و به راهنمایى بومیان انجام شد یکى از بومیان اظهار داشت که تا قبل از تخریب خانه هاى ماشه، انبارهایى با کف جوى و پشته، نظیر آنچه که هم اکنون در بخش کارگاهى شهر حریره دیده مى شود، در اغلب خانه هاى بزرگ وجود داشت و از این انبارها براى نگهدارى خرما استفاده مى شد. بنا به گفته بعضى ها این خرما ها بر روى هم انباشته و فشرده مى شد و به وسیله راه هاى کوچکى به صورت راه آب شیره به طرف خمره هاى بزرگى که در زیر این راه آب ها قرار مى دادند منتقل شده و شیره خرما جمع آورى مى شد.

این اثر در تاریخ ۱ شهریور ۱۳۷۶ به شماره ۱۸۸۶ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، پاییز 1392.

2- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

3- ویکی پدیا

4- تارنمای هِلو کیش

اطلاعات این مکان
آدرس
ضلع شمالی جزیره کیش، جاده کرانه
نوع
شهر باستانی دوره ساسانیان
تاریخ ثبت در آثار ملی ایران
1 شهریور 1376
شماره ثبت در آثار ملی ایران
1886

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران