معرفی نقش رستم

  • معرفی نقش رستم
  • معرفی نقش رستم
  • معرفی نقش رستم
  • معرفی نقش رستم
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

نقش رستم مجموعه ای باستانی است که که در منتهی الیه کوهستان حاجی آباد در روستای زنگی آباد در سه کیلومتری غرب تخت جمشید قرار دارد و از نقش برجسته های تاریخی مربوط به دوران عیلامی ، هخامنشی و ساسانی و همچنین مقابر شهریاران هخامنشی تشکیل شده است. آرامگاه چند تن از پادشاهان هخامنشی (از جمله داریوش بزرگ و خشایارشا – اردشیر یکم و داریوش دوم)، نقش برجسته‌هایی از وقایع مهم دوران ساسانیان (از جمله تاجگذاری اردشیر بابکان و پیروزی شاپور اول بر امپراتوران روم)، بنایی موسوم به کعبه زرتشت و نقش‌برجسته ویران‌شده‌ای از دوران ایلامیان در نقش رستم قرار دارد.

آرامگاه ها از راست به چپ: آرامگاه های خشایارشا، داریوش بزرگ، اردشیر یکم و داریوش دوم.

آرام‌گاه داریوش بزرگ در برابر راه ورودی کنونی قرار دارد، آرام‌گاه خشایارشا که در سمت راست آرام‌گاه داریوش بزرگ واقع شده و نسبت به آن زاویه قائمه دارد، آرام‌گاه اردشیر اول که در سمت چپ آرام‌گاه داریوش بزرگ قرار گرفته و آرام‌گاه داریوش دوم که در سمت چپ آرام‌گاه اردشیر اول واقع شده‌است.

هر چهار آرامگاه، در دخمه‌های صلیبی‌شکل و در دل کوه با ارتفاع قابل توجهی از سطح زمین قرار دارند. در آئین زرتشت، که دین رسمی دودمان هخامنشی بود، «خاک» عنصری مقدس شمرده می‌شد و از این روی مردگان را در خاک دفن نمی‌کردند. گذاشتن جسد پادشاهان هخامنشی در سینه کوه، از ابتکارات داریوش بزرگ و منطبق با آئین زرتشت بوده‌است.

آرامگاه داریوش اول: از بین چهار آرامگاه موجود، فقط این آرامگاه کتیبه دارد و تعلق آن به داریوش اول محرز است. در شاخه بالایی آرامگاه، شاه با لباس پارسی و کمان به دست بر روی سکویی سه پله ایستاده و در حال انجام مراسمی است که می‌تواند شاهی یا مذهبی باشد. تصویر فروهر در بالای سر و پیشاپیش پادشاه قرار گرفته‌است و شاه دست خود را به علامت احترام رو به این تصویر گرفته. سی تن از نمایندگان قبایل مختلف تخت شاهی و سکوی سه پله روی آن را حمل می‌کنند.

در قسمت میانی آرامگاه حفره‌ای وجود دارد که ورودی آن مشابه درها و سرستون‌های هخامنشی در سنگ حجاری شده و نمایی از یک ساختمان مشابه ساختمان‌های تخت‌جمشید را نشان می‌دهد.

درون حفرهٔ آرامگاه سه اتاقک در دل کوه کنده شده‌است که در هر یک سه گور صندوق مانند قرار دارد. تمام این اتاقک‌ها و گورها خالی‌اند و احتمالاً توسط لشکر اسکندر غارت شده‌اند.

آرامگاه خشایارشا

این آرامگاه در سمت راست آرامگاه داریوش اول قرار گرفته و بجز فقدان کتیبه و برخی اختلاف‌های جزئی در نقش‌های برجسته، کاملاً مشابه آن آرامگاه است. از میان آرامگاه‌های چهارگانه مورد بحث، آرامگاه خشایارشا بهتر از همه حفظ شده‌است و جزئیات سنگ‌تراشی‌های آن سالم مانده‌اند.

معماری داخل حفرهٔ آرامگاه با آرامگاه داریوش اول تفاوت‌های اساسی دارد.

آرامگاه اردشیر اول

این آرامگاه در سمت چپ آرامگاه داریوش اول واقع شده‌است.

آرامگاه داریوش دوم

این آرامگاه غربی‌ترین (منتهی الیه سمت چپ) آرامگاه هخامنشی نقش رستم است و آن را به داریوش دوم منتسب می‌دانند.

به دلیل وجود همین مقبره ها ، محققین خارجی این منطقه را شهر مردگان ( نکرو پولیس ) نامیده اند .

طول آرامگاه به ۲۲٫۹ متر و عرض آن به ۱۹ متر می رسد . در قسمت بالایی صحنه ای از تخت شهریاری حجاری شده که توسط نمایندگان ملل تابعه نگاه داشته شده است . بر روی تخت شاه به حالت ایستاده و با کمانی در دست ، دست دیگر خود را به حالت احترام و ستایش به سمت آتشدان روشنی که در مقابلش قرار دارد دراز کرده است . در بالای سر پادشاه تصویر اهورا مزدا ( فروهر ) و در گوشه سمت راست نقش ماه حجاری شده است . این نقوش در بعضی از مقابر همراه با کتیبه نیز هستند . به عنوان مثال بر بالای نقش مقبره داریوش اول کتیبه ای به خط میخی وجود دارد که نام کشورهای تابعه امپراتوری هخامنشی و بعضی از معتقدات دینی پارس ها در آن بیان شده است و داریوش از اهورا مزدا طلب راستی و برکت برای سرزمین خود را می کند .

داخل این مقابر به طوری ساخته شده بود که علاوه بر تابوت پادشاه مکان هایی برای تابوت دیگر افراد خاندان شاهی ( از جمله ملکه ) نیز وجود داشته باشد .

اما به جز آرامگاه های پادشاهان هخامنشی که در کوه قرار گرفته ، در فضای مقابل این گورها ، بنایی به شکل مکعب با سنگ های تراشیده منظم وجود دارد که به کعبه زرتشت معروف است .

درباره این بنا که متعلق به دوره هخامنشیان است نظریات مختلفی وجود دارد بعضی از آن را مکانی برای قرار دادن تابوت می دانند و بعضی جایگاهی برای نگهداری از آتش مقدس .

کعبه زرتشت در سطحی پایین تر از زمین قرار دارد و شامل راه پله ای است که به اتاقی به اندازه ۲٫۵ * ۲٫۵ متر منتهی می شود . بر قسمت پایینی دیوارهای این بنا کتیبه ای با سه زبان پهلوی ساسانی ، پهلوی پارتی و یونانی مربوط به دوران شاپور اول ساسانی وجود دارد . اصلی ترین موضوع کتیبه پیروزی شاپور اول در جنگ با والرین، امپراتور روم است .

در نقش رستم صحنه های حجاری شده ای متعلق به دوران ساسانیان وجود دارد چون تاج گذاری نرسی ، نبرد بهرام دوم با دشمن خویش ، پیروزی شاپور اول بر والرین ، پیروزی هرمز دوم بر دشمن ، گرفتن حلقه شهریاری توسط اردشیر بابکان از اهورا مزدا ، پیروزی شاپور دوم بر دشمن .

از میان این نقوش ، نقش برجسته متعلق به پیروزی شاپور اول بر والرین یکی از زیباترین و دیدنی ترین نقش هاست.

از دیگر صحنه هایی که در نقش رستم حجاری شده ، نقش برجسته ای متعلق به دوران عیلامیان است که از نظر قدمت و بررسی اعتقادات مردم عیلام اهمیتی فوق العاده دارد .

این نقوش از راست به چپ بدین گونه است :

نقش اول ، تصویر تاج گذاری نرسی است که حلقه شهریاری را از مظهر آناهیتا می گیرد .

نقش دوم ، در پایین آرامگاه داریوش قرار دارد و بهرام دوم را در جنگ با دشمنش نشان می دهد .

نقش سوم ، صحنه پیروزی شاپور اول بر والرین امپراتور روم را نشان می دهد که شبیه آن در تنگ چوگان نیز وجود دارد . این نقش از بزرگترین و زیباترین حجاری های نقش رستم است .

نقش چهارم ، بیانگر پیروزی هرمز دوم ساسانی بر دشمن است در بالای این نقش صحنه حجاری شده وجود دارد که تقریبآ از بین رفته است و آن را به شاپور دوم نسبت می دهند .

نقش پنجم ، پیروزی بهرام دوم بر دشمن که شباهت زیادی به نقش قبلی متعلق به بهرام دارد .

نقش ششم ، که این نقش متعلق به دوره عیلامیان است و دارای اهمیت فوق العاده ای است . این نقش از نقوش مذهبی عیلامیان است و بعدها در زمان ساسانیان بر روی آن تصویری از بهرام دوم حجاری کرده اند ولی در سمت راست آن هنوز بقایای نقش برجسته عیلامی نمایان است .

نقش هفتم ، این نقش متعلق به اردشیر بابکان است و گرفتن حلقه قدرت را از مظهر اهورا مزدا نشان می داد .

 

 



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

کتاب راهنمای مصور گردشگری ایران
کتاب سوم
ویکی پدیا
نور باران

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران