شهرستان بندرعباس

معرفی پل لاتیدان بندرعباس

  • معرفی پل لاتیدان بندرعباس
  • معرفی پل لاتیدان بندرعباس
  • معرفی پل لاتیدان بندرعباس
  • معرفی پل لاتیدان بندرعباس
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

پل لاتیدان که در نزدیکی شهر بندرعباس در استان هرمزگان واقع است، به عنوان طولانی ترین پل تاریخی کشور از جاذبه های دیدنی این استان به شمار می رود. این پل سال‌ها در زیر خاک مدفون بود تا اینکه در سال ۱۳۷۲، در اثر سیلاب در نزدیکی روستای نیم‌ کار، نمایان شد.

پس از اخراج پرتغالی ها از ایران، رفته رفته از اهمیت بندری جزیره هرمز کاسته شد و بندرعباس جای آن را گرفت و مهمترین بندر ارتباطی ایران گردید. پل لاتیدان در مسیر کاروان در مسیر کاروان رو دوره صفوی شیراز – بندرعباس، در جهت گسترش امور بازرگانی احداث شد. این پل در ۵۰ متری غرب بندرعباس بر روی رودخانه کل (کول) ایجاد شده و یادگار دوره صفوی است. بر خلاف پل های دیگر دوره صفوی که آجری هستند، این پل از سنگ بدون شکل ساخته شده و از طویل ترین پلهای ایران است.

پل لاتیدان ظاهراً در زمان شاه عباس اول و در جریان احداث جاده کاروان رو مذکور ساخته شده و نقش موثری در نقل و انتقال نیرو و تدارکات برای باز پس گیری منطقه خلیج فارس از استعمارگران پرتغالی داشته است. رودخانه کول از رودهای پر آب منطقه بوده و در این محل دارای بستر عریض و طغیان های فصلی است. بر همین اساس، در مسیر جاده کاروان رو، احداث پلی طویل بر بستر رودخانه ضرورت داشته است.

پل لاتیدان طولانی ترین پل تاریخی ایران و یکی از باشکوه ترین آنهاست؛ لیکن به جهت سهل انگاری در شالوده سازی و شاید تعجیل در ساخت آن (برای حمله به پرتغالی ها) و همچنین طغیان های شدید رودخانه، مدت نسبتاً کمی بعد از ساخت قسمتی از آن فرو ریخته است. در بازدیدی که انگلرت کمپفر از این پل در سال ۱۶۸۶ میلادی داشته، قسمت‌ هایی از آن فرو ریخته بود. پل لاتیدان در زمان آبادانی بیش از هزار متر طول داشته و متشکل از سه قسمت شرقی، غربی و دیواره سدی بین آن دو بوده است.

امروزه از قسمت شرقی حدود ۲۷۰ متر و از قسمت غربی ویرانه ۱۴۷ متر باقی مانده، ولی از دیواره سدی به جهت اینکه در معرض جریان اصلی رودخانه قرار داشته، آثار زیادی بر جای نمانده است. این دیواره حدود ۸۰۰ متر طول، ۲ متر ارتفاع و حدود ۷ متر عرض داشته و ظاهراً در فواصل معین با جرزهای نیم دایره تقویت می شده است. از قسمت غربی پل تنها بقایای ۱۷ پایه که به طور منظم و در یک محور ساخته شده اند، باقی مانده که قابل بازسازی نیست. این پایه ها در جهت بالا رود و پایین رود دارای موج شکن های نیم دایره بوده و مصالح و شیوه ساخت آنها مشابه بخش های دیگر پل است. از قسمت شرقی که ۲۷۰ متر طول و ۳۳ دهانه یا چشمه داشته، آثار بیشتری برجای مانده است. ۳۳ دهانه این قسمت دارای ابعاد مختلفی بوده اند که از کناره تا میانه وسیع تر می شده است. در حال حاضر حدود ۲۰ دهانه این قسمت سالم برجای مانده که نشان دهنده معماری پیشرفته و درخور توجه آن است. در ابتدای این قسمت ۹ دهانه کوچک فرعی وجود دارد که پل از آن به بعد کامل می شود.

سطح گذر پل لاتیدان را با سنگ های مسطح فرش و لا به لای آنها را با ملات پر کرده بوده اند. پل رود کول با توجه به بستر رسوبی و غیر مستحکم رودخانه، فاقد یک شالوده مستحکم و یکپارچه است و ظاهراً حتی بستر رودخانه در این محل برای جلوگیری از شسته شدن بنیان پایه ها، سنگ فرش نشده و پی ها هر کدام به طور مستقل بر روی بستر رسوبی رودخانه نهاده شده است. مسلم است که این شیوه پایه سازی برای پلی به طول چند صد متر و بر روی بستر رسوبی رودخانه ای که دارای طغیان های فصلی شدید هست، چقدر نامناسب است. این مساله سبب شده که اکثر پایه ها و بالطبع، طاق ها فرو ریزد؛ به طوری که امروزه از آن همه عظمت و شکوه اولیه، اثر چندانی بر جای نمانده است. البته مصالح نه چندان مناسب (قطعات سنگ هایی به ابعاد و اشکال مختلف و نامنظم و به مقدار کم قطعات سنگ هایی تراشیده) و عدم رسیدگی و مرمت پل نیز از علل دیگر خرابی زود هنگام این پل به شمار می رود.

باید دانست که درازای پل لاتیدان (پل‌کول)، سه برابر سی و سه پل اصفهان است و تاکنون گام‌ های اندکی برای بازسازی، استحکام‌ بخشی و نگاه‌ داری این پل برداشته شده‌ است. به‌ گونه‌ ای که تنها در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۶، بازسازی اندکی بر روی آن به عمل آمده‌است. از آنجا که این پل، در مسیر آبراهه‌ های چندی قرار دارد و در فصل بارندگی، حجم آب در زیر پل بسیار زیاد است، از این رو باید با تعیین اعتبارات ملی برای این اثر ملی، کار  بررسی‌ های استحکام‌ بخشی و بازسازی این پل آغاز شود، پیش از آنکه این اثر که پس از گذشت سال‌ ها بر اثر یک سیلاب سر برآورده‌ است، در اثر سیلاب دیگری فرو ریزد و نابود شود.

این پل به شماره ۲۰۰۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

2- درگاه اینترنتی کویرها و بیابان های ایران

3- ویکی پدیا

اطلاعات این مکان
آدرس
جاده بندرعباس به لار، نرسیده به روستای آرابی، جاده کاروانسرای جنگوی، جاده پل لاتیدان
نوع
پل تاریخی دوره صفویه
شماره ثبت در آثار ملی ایران
2005

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران