شهرستان ابرکوه

معرفی یخچال خشتی ابرکوه

  • معرفی یخچال خشتی ابرکوه
  • معرفی یخچال خشتی ابرکوه
  • معرفی یخچال خشتی ابرکوه
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

یخچال خشتی ابرکوه یکی از بناهای دیدنی شهر ابرکوه واقع در استان یزد است که با توجه به عمر چند صد ساله ی خود از مکانیزم جالبی جهت حفظ یخ برخوردار است. اگر به شهرستان ابرکوه سفر کنید در گشت و گذار خود در شهر به طور قطع یکی از یخچال های خشتی ابرکوه را خواهید دید، بناهایی که با وجود گذر تاریخ، همچنان ایستاده مانده اند.

این یخچال خشتی که هنوز از دوران قاجار بر جای خود استوار است در مدخل شهر ابرکوه قرار گرفته که دور گنبد آن ۶۴ متر و ارتفاع آن ۲۲ متر و ضخامت دیواره های آن حدود ۳ متر و عمق انبار یخ آن ۴ متر است. به طور کلی بخچال ها مخصوص انبار کردن یخ در زمان های گذشته بوده است و تنها راه ورودی به آن عبارت از دریچه کوچکی بوده است که پس از وارد کردن یخ مقداری گیاه خشک روی آن ریخته و بلافاصله دریچه را مسدود می نموده اند تا در تابستان بتوانند از یخ ها استفاده کنند.

یکی از این بناها که نمونه آن را می توان در ابتدای ورود به شهر ابرکوه از سمت استان فارس و یا خروجی از سمت یزد تماشا کرد، یخچال های خشتی است که با گذشت سالیان طولانی همچنان با شکوه پابرجا مانده و تقریبأ اکثر مسافران عبوری در کنار آن توقف می کنند و عکسی به یادگار می گیرند.

قدمت برخی از یخچالها به عهد قاجار و برخی دیگر به رونق جاده ابریشم برمی گردد و به ثبت آثار ملی ایران نیز رسیده اند.

در شهرستان ابرکوه و در نقاط مختلف چهار نمونه از این یخچال ها وجود دارد.

از جمله بناهای قدیمی شهرستان ابرکوه، وجود چهار یخچال خشتی در این منطقه است که کار تولید و انبار یخ به وسیله این بناها انجام می شده است.

در معماری یخچال ها، سازندگان بنا به نکات مهمی چون برودت مناسب برای نگهداری یخ، نوع مصالح ساختمانی بنا، چگونگی تولید یخ و عایق کاری بنا توجه داشته اند.

هر یخچال دارای قسمت هایی چون دیوارهای سایه انداز، حوضچه های تولید یخ و چاله وسیع مخروطی شکل است که بر فراز این چاله، گنبد بزرگ خشتی بنا شده است.

دیوار گنبد در پایین دارای قطر زیاد است و هر چه به رأس نزدیکتر می شود از قطر آن کاسته شده است و گاه معمار برخی یخچالها مانند یخچال فتح آباد ابرکوه، برای کم کردن فشار وارد بر گنبد، آن را به صورت پله پله (مطبق) ساخته است.

ورودی مخزن های یخ معمولأ رو به شمال قرار داشته است و به وسیله سطحی شیب دار، برای انتقال آسان یخ به حوضچه ها، مرتبط می شدند.

یخچال ها اغلب دارای دو در بوند که یکی در سمت شمال و دیگری در سمت جنوب قرار داشت و در زمستان از در شمال و در تابستان از درب جنوبی استفاده می شد و یخچال دار از طریق این درب، یخ را تحویل مشتری می داد و هنگامی که از درب ها استفاده نمی شد، آنها را با یک تیغه خشت و گل مسدود می کردند.

ارتفاع بلند یخچال ها به این دلیل بوده است که با توجه به اینکه در طی روزهای گرم تابستان گرما در ارتفاع بالاتری قرار گیرد یخ ها ذوب نشوند.

معمرین می گویند پس از اینکه یخچال پر می شد، روی یخ ها را با یک نوع گیاه خشکیده به نام “پیزو” می پوشاندند.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتا شناسی، پاییز ۱۳۹۲ (استفاده از مطالب این کتاب با اجازه موسسه گیتاشناسی صورت گرفته است).

2- خبرگزاری مهر

اطلاعات این مکان
آدرس
ابرکوه، میدان ولیعصر، ابتدای بزرگراه ابرکوه به سورمق
نوع
یخچال تاریخی دوره قاجاریه

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران