شهرستان سنندج

معرفی موزه مردم شناسی عمارت آصف (خانه کرد) سنندج

  • معرفی موزه مردم شناسی عمارت آصف (خانه کرد) سنندج
  • معرفی موزه مردم شناسی عمارت آصف (خانه کرد) سنندج
  • معرفی موزه مردم شناسی عمارت آصف (خانه کرد) سنندج
  • معرفی موزه مردم شناسی عمارت آصف (خانه کرد) سنندج
  • معرفی موزه مردم شناسی عمارت آصف (خانه کرد) سنندج
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

عمارت آصف که با عنوان های خانه کرد و خانه آصف و خانه آصف وزیری نیز شناخته می شود، در شهر سنندج در استان کردستان در خیابان امام خمینی نرسیده به سه راه شهدا و در نزدیکی مسجد دارالاحسان قرار دارد.

بر اساس گفته مورخین احداث بنای اصلی خانه آصف که به بنای تشریفات شهرت دارد احتمالاً به دوره صفویه می رسد. در حکومت های قاجاریه و پهلوی نیز بخش هایی به آن اضافه شده است. مجموعه عمارت آصف که حدود چهار هزار متر مربع عرصه و اعیانی دارد توسط آصف اعظم (میرزا علی نقی خان لشکر نویس) ساخته شده است. بانی اولیه این بنا را خانواده معتمد هاشمی ها نام برده اند و احتمالا میرزا محمد رضای وزیر پدر آصف دیوان آن را تملک کرده است. در زمان آصف دیوان این عمارت شکوه نهایی خود را به دست آورده و از این رو به عمارت آصف مشهور شده است.

ساخت بخش شمالی عمارت آصف مربوط به دوره صفویه‌ است. دوره دوم شکل گیری ضلع‌ های شرقی و غربی حیاط بیرونی و حمام عمارت به نیمه نخست دوره قاجار مربوط است، دوره سوم که شامل فضاهای اندرونی و بازسازی بخش غربی تالار تشریفات می‌شود، مربوط به سال‌های ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۶ هجری شمسی است و در آخرین تحولات در سال ۱۳۷۶ توسط سازمان میراث فرهنگی کردستان تملک شده و پس از مرمت و احیای قسمت های آسیب دیده در سال ۱۳۸۲ به عنوان موزه مردم شناسی و با نام خانه کرد بازگشایی شد.

عمارت آصف علاوه بر سر در و دالان ورودی، دارای چهار حیاط است که به حیاط بیرونی (اصلی)، حیاط اندرونی، حیاط مستخدمین و حیاط مطبخ معروف می باشند. حمام عمارت دارای ستون‌ های سنگی حجاری شده و تزیینات آهک بری و کاشی کاری است. در ضلع جنوب غربی عمارت، حمام خصوصی با سبک و اسلوب معماری حمام‌ های ایرانی ساخته شده و دارای نقش‌ های آهکبری می‌ باشد.

حیاط اندرونی در ضلع شمالی عمارت واقع شده و در اوایل دوره پهلوی و بر اساس معماری بومی ساخته شده‌ است. فضاهای حیاط اندرونی به صورت دو اشکوبه، با یک طبقه زیر زمین و ایوانی با شش ستون چوبی و تزیینات گچبری ساخته شده و دارای آب نمایی لوزی شکل با باغچه‌ هایی در اطراف است.

حیاط مستخدمین در ضلع جنوبی مجموعه و در کنار دالان ورودی واقع شده‌ است. فضاهای معماری این بخش در سال‌ های گذشته به طور کلی تخریب شده بود و آثاری که نمایانگر شیوه ساخت و ساز آن باشد باقی نمانده بود و به همین دلیل بازسازی حیاط مستخدمین بر اساس طرحی جدید منطبق با اصول معماری سنتی بوده که شامل حیاطی مرکزی با رواق‌ های پیرامون، نگارخانه، سرویس بهداشتی و فضاهای تاسیساتی است.

گوشه ضلع جنوبی عمارت، حیاط کوچکی قرار دارد که به حیاط مطبخ معروف است و دارای آب نمایی سنگی است و در مطبخ که فضایی است مسقف، با طاق و تویزه به این حیاط باز می‌ شود.

در ضلع شرقی حیاط بیرونی فضاهایی شامل راهروهای ارتباطی و دو سه در و یک چهار دری و دو اتاق وجود دارد و در ضلع غربی آن ایوانی سراسری با ستون‌ های آجری واقع شده و در پشت این ایوان یک تالار با اورسی بسیار زیبا که دارای طرح اسلیمی است و دو اتاق در طرفین آن قرار دارد. از قسمت های مهم حیاط بیرونی حمام عمارت است که زیباترین حمام تاریخی سنندج است و دارای ستون‌ های سنگی حجاری شده و تزیینات آهک بری و کاشی کاری است.

آب مورد نیاز مجموعه عمارت آصف از یک رشته قنات که از غرب سنندج توسط تنبوشه‌ های سفالی و لوله‌ های فلزی جدید جاری است، تامین می‌ شود. برای تنظیم و تقسیم مناسب آب، فضایی در کنار دالان ورودی ساخته شده که به اتاق تقسیم آب معروف است و اکنون آب، آب نمای مقابل تالار، حوض حیاط‌ های مستخدمین، مطبخ و اندرونی از آن تامین می‌ شود.

سردر ورودی بنا با نمای آجری که به شکل نیم هشتی است، بر اساس سبک باروک ایرانی ساخته شده است. تالار تشریفات، ایوان ستون‌ دار و اُرُسی پرکار آن از بخش‌ های بسیار زیبای بنا محسوب می‌شود. بنا شامل تزئینات معماری همانند گچبری، آینه‌ کاری، و تزئینات چوبی است.

ویژگی‌ های دیگر این بنا در قسمت به اصطلاح شاه نشین وجود یک ایوان دوستونه و دو ردیف پله در طرفین و استفاده از همین راه پله به عنوان ورودی مشترک بین شاه نشین و فضای مسکونی واقع در طرفین آن می‌ باشد. لازم به توضیح است که اینگونه الگوی معماری مسکونی در خانه‌ های اصفهان و تهران و خصوصاً در ابنیه مسکونی دوره قاجار کاملاً به چشم می‌ خورد.

چند سالی است که به موزه مردم شناسی تبدیل شده و یکی از جاذبه های گردشگری شهر سنندج محسوب می شود. موزه مردم‌شناسی مناطق کردنشین یا خانه کرد، بزرگترین موزه مردم‌ شناسی مربوط به یک قوم در ایران است. مرحله نخست پروژه خانه کرد که عمارت آصف را به خود اختصاص داده شامل، نگارخانه و حیات ورودی، حمام، غرفه‌ های زندگی شهری، مکتب خانه، قلاب بافی، زیورآلات، بخش کشاورزی، مشاغل و فنون، بخش اسناد و عکس‌ های تاریخی، اتاق خان، بخش پوشاک، غرفه شکار، غرفه صنایع دستی، غرفه بخش مطبخ زندگی روستایی، کتابخانه و مرکز اسناد است.

عمارت آصف سنندج در سال ۱۳۷۵ به شماره ۱۸۲۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌ است.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، پاییز 1392.

2- تارنمای گردشگری مکان بین

3- ویکی پدیا

اطلاعات این مکان
آدرس
سنندج، خیابان امام خمینی، نرسیده به سه راه شهدا
نوع
عمارت تاریخی مربوط به دوره صفویه
کاربری فعلی
موزه مردم شناسی
تاریخ ثبت در آثار ملی ایران
سال 1375
شماره ثبت در آثار ملی ایران
1822

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران