کوهستان الوند همدان

  • کوهستان الوند همدان
  • کوهستان الوند همدان
  • کوهستان الوند همدان
  • کوهستان الوند همدان
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

کوهستان الوند فرا روی شهر همدان، کوهستان منفردی از شاخه‌ های خاوری زاگرس مرکزی با عرصه‌ ای به وسعت ۱۳۷۵ کیلومتر مربع، بزرگ‌ ترین پدیده گرانیت زائی از دوران چهارم زمین‌ شناسی بر اثر نفوذ توده‌ های آذرین در نهشته‌ های بازمانده از دوران پیشین بوجود آمده‌ است.

این رشته‌ کوه در شمال غرب به کوه خدا بنده‌ لو سنندج و کوه چهل‌ چشمه کردستان و از جنوب شرق به بلندی های راسوند و کوه وفس اراک متصل است. یال آن، حد طبیعی بین شهر همدان و تویسرکان و بلندترین قلهٔ آن موسوم به الوند در ۱۸ کیلومتری جنوب شهر واقع شده و ارتفاع آن ۳۵۷۴ متر از سطح دریا است. جهت این کوهستان از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌ است و استان همدان را به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم می‌ کند. این کوهستان، دره‌ های ژرف و سرسبز، چشمه‌ سار ها، چمن‌ زار ها و قله‌ های متعددی دارد.

کوهستان الوند ۱۱۱اُمین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. این کوه همچنین از مناطق حفاظت شده محیط زیست می باشد.

سنگ‌ شناسی:

رشته کوه الوند از کوه‌ های غربی ایران و جزء پیش‌ کوه‌ های داخلی زاگرس می‌ باشد و با پیدایش جنبش کوهزایی زاگرس در ارتباط است. از نظر زمین شناسان در اواخر دورهٔ ژوراسیک (دوره میانی ازدوران دوم زمین شناسی) یکی از شدیدترین حرکات کوهزایی که تا آن هنگام در ایران سابقه نداشته بوقوع پیوسته و در اثر فشار شدید و همچنین دراثر فشار طبقات گرانیت در منطقه بین همدان و اصفهان دگرگونی سنگ‌ها بوجود آمده است. الوند توده‌ ای ژرف‌ سنگی است. ژرف‌ سنگ‌ها (باتولیت‌ ها) با نفوذ در پوسته سنگهای اطراف خود را دگرگون کرده که به آن هاله دگرگونی گفته می‌ شود و این دگرگونی سنگها در اطراف ژرف‌ سنگ الوند به شعاع هفت کیلومتر وجود دارد. لایه‌ هایی که بر روی ژرف‌ سنگ الوند قرار داشته بر اثر فرسایش از بین رفته و توده ژرفاسنگ به صورت سنگهای گرانیتی بیرون آمده است.

سنگهای رسوبی که در رشته کوه الوند دیده می‌ شود واغلب در ارتفاعات جنوب غربی و جنوب شرقی قرار دارد به دوره کرتا سه ازدوران میانه‌ زیستی مربوط می‌ شود و سنگهای رسوبی ازنوع آهگی که در شمال غرب دیده می‌ شود به دوره الیگومیوسن از دوران نوزایی مربوط می‌ باشد. قدیمی‌ ترین سنگهایی که توده نفوذی الوند را احاطه کرده است به دوره پره کامبرین نسبت داده شده است اما سن گرانیت‌ ها ازطریق سنجش رادیومتری شصت و چهار میلیون سال (اوایل پالئوسن) تعیین شده است. توده گرانیتی الوند برروی نقشه‌ های زمین‌ شناسی روند شمال غربی – جنوب شرقی را به موازات راندگی زاگرس نشان می‌ دهد واز لحاظ زمین‌ شناسی تنوع قابل ملاحظه‌ ای دارد. براساس رده بندیهای کانی‌ شناسی شیمیائی و نورماتیو انواع آلکالی فلدسپات گرانیت سی ینوگرانیت مونزوکرانیت و گرانودیوریت در الوند تشخیص داده شده است. در حاشیه شمال غربی توده گرانیتی الوند سنگهای نفوذی بازیک نیز مشاهده می‌ شود که تعیین سن آنها به روش رادیو متری سن این توده‌ها را صدوده میلیون سال) اواخر دوره کرتاسه یعنی قدیمی تر از سن گرانیت‌ ها تعیین نموده است. ترکیب سنگ‌ شناسی توده بازیک نیزمتغیر و متنوع است با تکیه بر رده‌ بندی‌ های مختلف انواع اولیوین دولریت گابرو دیوریت و مونزو دیوریت در این توده شناسایی شده است. سنگهای گرانیتی الوند ویژگیهای گرانیت‌ های H یا گرانیت‌ های هیبرید را دارا می‌ باشد.

قله‌ ها:

معروف ترین قله‌ ها، از شمال غربی به جنوب شرقی عبارت‌ اند از: قله آلما قلاغ ۲۹۹۷ متر، قله کرکس ۲۹۵۹ متر، قله قزل‌ ارسلان ۳۲۵۰ متر، قله دائم‌ برف ۳۴۵۰ متر، قله کلاغ‌ لان ۳۴۸۰ متر، قله الوند ۳۵۸۴ متر، قله تاریک‌ دره ۳۳۱۴ متر، قله کمر لرزان ۳۳۳۸ متر، چهار قله (۳۱۸۴، ۳۱۷۲، ۳۱۶۶ و ۳۱۷۰ متر)، قله یخچال‌ صاحب (گاوبره) ۳۴۸۶ متر، قله شاه‌ نشین ۳۴۹۶ متر، قله سرخ‌ بلاغ ۳۱۲۴ متر و قله قله کلاه‌ قاضی ۳۱۲۵ متر.

دشت‌ ها:
در کوهستان الوند، علاوه بر قلل مرتفع و شیب دار، دشتک‌ های کوچکی وجود دارند، که سطح آنها از چمن زار پوشیده شده و چشمه‌ های زیادی در آنها جاری است و با توجه به اینکه از سطوح نسبتاً مسطحی برخوردارند، به صورت محل استراحت و اطراق کوهنوردان در آمده‌ اند. مهم‌ ترین این دشتک‌ ها عبارت‌ اند از: میدان میشان، تخت نادر، چمن شاه نظر و تخت رستم.

دره‌ ها:

در دامنه‌ های شمالی الوند دره‌ های پر آبی مانند: دره برفین، دره گنجنامه، دره عباس آباد، دوزخ دره، دره گوساله، دره کیوارستان، دره سیمین دره، دره مرادبیگ، دره دیوین، دره قز، دره حیدریه و غیره وجود دارد و دره‌ های مصفایی نیز در دامنه جنوبی الوند واقع است، از جمله دره سرکان، دره آرتیمانی، دره فاران، دره گزندر، دره شهرستانه و غیره.

چشمه‌ ها:

حوض نبی: از مشهورترین چشمه‌ های الوند حوض نبی است که از زیر صخره‌ ای بزرگ در زیر قله الوند سرچشمه گرفته، در جهت شمالی به سمت تخت نادر سرازیر می‌ گردد و دارای آبی بسیار خنک و گواراست.

چشمه تخت نادر: در ابتدای تخت نادر واقع است و چشمه‌ای نسبتاً پرآب است.

چشمه کلاغ‌ لان: چشمه‌ ای دائمی است که در چمن زار کلاغ‌ لان جاری است و آب مصرفی روستای دره‌ مراد بیگ را تامین می‌ کند.

چشمه قاضی: در دره‌ مراد بیگ جاری است و آب مصرفی روستای دره‌ مراد بیگ را تأمین می‌ کند.

چشمه ملک: سرچشمهٔ رودخانه‌ ای است که در درهٔ دیوین جریان دارد.

هفت چشمه: این چشمه در دامنهٔ جنوبی چهار قله و در جادهٔ منتهی به تویسرکان جاری است.

چشمه خسرو: چشمه خسرو در مسیر یخچال به کلاه‌ قاضی در جریان است.

بهشت آب: در سمت دره کیوارستان و جنوب قلهٔ الوند چشمهٔ کوچکی است که از شکاف صخره‌ ای بیرون می‌ آید و در سالهای کم آب، آب آن کاهش می‌ یابد و گاهی در تابستان‌ ها به خشکی می‌ گراید.

چشمه افعی: این چشمه در دامنه دوزخ‌ دره واقع است.

چشمهٔ آب مروارید: چشمه‌ ایست پر آب و بسیار گوارا که آب این چشمه و چشمه افعی از مسیر رودخانه و فرجین می‌ گذرد. در حوالی چشمه مروارید، نوعی درخت بید به نام «مروار» روئیده‌ است و شاید به همین دلیل یا به خاطر زلال بودن آب این چشمه، نام مروارید بر آن نهاده‌ اند.

بعضی گل ها و گیاهان خوراکی یا دارویی کوهستان الوند:

پوشش گیاهی غالب در رشته کوه الوند “گون” است. گون گیاهی است بوته ای و خاردار که از ساقه آن صمغی به نام “کتیرا” می گیرد. محصول این گیاه در صنایع چسب و نساجی و غیره، کاربرد صنعتی دارد.

در فصول معتدل سال به ویژه در بهار هر جا که برفها ذوب می شوند، ابتدا گل یخ می روید که گلی سفید و زیباست. پس از آن لاله های زنگارنگ سر از خاک بیرون می آورند و در اطراف چشمه ها و چمن زارها، گلهای زرد و بنفش و گلهای لاله، آلاله، سوسن و گیاهانی از قبیل: پونه، آزربه، مفرا، گزنه، ریواس، موسیر، کنگر، شیرین بیان، طوطیا و غیره به وفور می روید، که بعضی از آنها خوراکی و برخی دارویی هستند. به عنوان مثال طوطیا را به عنوان سرمه ای شفابخش به چشم می کشند.

زندگی جانوری در کوهستان الوند:

گرگ، روباه، خرگوش، شغال و سمور و پرندگانی مانند: عقاب سیاه و دال در این کوهستان دیده می شوند. قوچ، میش بز کوهی، کبک، کبوتر و عقاب دشت نیز، از حیوانات و پرندگان این منطقه می باشند.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

1- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

2- درگاه اینترنتی شهرداری همدان

اطلاعات این مکان
آدرس
18 کیلومتر جنوب شهر همدان
تاریخ ثبت در آثار طبیعی ایران
20 بهمن 1389
شماره ثبت در آثار طبیعی ایران
111

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران