شهرستان خدابنده

گورستان باستانی سجاس خدابنده

  • گورستان باستانی سجاس خدابنده
ارسال تصاویر و توضیحات مناطق دیدنی و بکر شما و شرکت در مسابقه

گورستان تاریخی سجاس خدابنده که به قبرستان شهدا معروف گردیده در منتهی‌ الیه شهرک سجاس قرار گرفته‌ است. سجاس شهری است در استان زنجان ایران است. شهر سجاس در بخش سجاس‌ رود شهرستان خدابنده واقع شده و ۲۵۸۴۱ نفر جمعیت دارد.

از دیدنی‌ های این شهر مسجد سجاس است که متعلق به دوره سلجوقیان و اواخر قرن پنجم هجری است. این مسجد کتیبه‌ هایی به خط کوفی، نسخ و ثلث و آیاتی از سوره ملک و گچبری‌ های و طرح‌ های اسلیمی دوره‌ های سلجوقی و ایلخانی دارد.

تاریخچه:

حمدالله مستوفی در نزهت القلوب می‌ نویسد: سجاس‌ رود و سهرورد در اول دو شهر بوده‌ است و در فترت مغول خراب شد؛ و اکنون (تاریخ تالیف کتاب) از هر یک به قدر دهی باقی‌ مانده و چند دهی دیگر نواحی آن دارد.

در مُعجَم‌ البُلدان سجاس بکسر اولش و فتح آخرش آمده‌ است: ابو جعفر محمد بن علی پسر عبدالله بن سعید سجاسی ادیب منسوب به آن‌ جاست و سروده‌ ها و تک بیتی‌ های ادبی از او به جا مانده‌ است. سجاس شهری است بزرگ با دشت های خوشبو، دارای غلات فراوان و درختان زیاد و همچنین آبی گوارا در جنوب شرقی زنجان و بین این شهر و زنجان فرسنگ‌ ها فاصله‌ است و معروف است بر سر زبان‌ ها و سال‌ هاست که باقی است.

دونالون ویلبر جهانگرد معروف آمریکایی در کتاب خود از سجاس چنین می‌ نویسد: شرح مختصر حمدالله مستوفی که در کتاب خود در حدود سال ۱۳۴۰ میلادی نوشته است از ناحیه سجاس یا سیجای یا ساجیس نام می‌ برد و فاصله آن را در حدود نصف روز در جنوب سلطانیه ذکر می‌ کند. شهرهای این ناحیه در حملات مغول ویران گردیده (۱۲۹۰ میلادی) مقبره ارغون در کوهستان کمربندی سجاس (شاید منظور نویسنده قیدار فعلی باشد) بوده که در بدو امر پنهان بود ولی بعدا دخترش اولجای خاتون صومعه‌ ای در این محل ساخت و کسانی را در آن محل مستقر نمود از سلطانیه به سمت جنوب در کوهستان راهی است که به زحمت برای اتومبیل قابل عبور است. در سمت دیگر شعبه‌ ای به سوی مغرب به سجاس می‌ رود که از سلطانیه ۵۶ کیلومتر فاصله دارد در کنار شهر کوچک بنای قابل توجهی وجود داشته که مسجد جمعه است این بنا شبیتان بزرگ مربع شکل است که روی آن گنبدی به ارتفاع ۲۶ متر ساخته شده است. طرز معماری آن در کلیه جزئیات شبیه گنبد مسجد جامع قزوین است که در دوره سلجوقیان است که در دوره سلجوقیان ساخته شده است. به طور قطع می‌ توان گفت که ساختمان سجاس در حدود ۱۱۰ میلادی ساخته شده است. دو کتیبه متعلق به این دوران و جود دارد که هیچکدام تاریخ ندارند! مدخل دیوار های شرقی و غربی مسدود شده است.

یک رودخانه دائمی به طول ۶۰ کیلومتر است که در شهر سجاس رود از بخش سجاس رود شهرستان خدابنده جریان دارد. این رودخانه از دامنه‌ های جنوبی کوه آق داغ در ۲۸ کیلومتری شمال خاوری خدابنده سرچشمه می‌ گیرد و ارتفاع سرچشمه آن۱۹۰۰ متر است. رودخانه سجاس رود در ابتدای سرچشمه خود مسیری به سمت جنوب باختری دارد ولی پس از عبور از روستای مزید آباد و مخلوط شدن با ریزابه‌ های متعدد به سمت شمال باختری تغییر مسیر داده و از روستاهای سیمان، سجاس، چنگور، نهاویس، دولجین، زرز، آقاجری و سها عبور کرده و آن‌ ها را آبیاری می‌ کند. در روستای سها به سوی باختر تغییر مسیر می‌ دهد و ضمن عبور از دره جنوبی کوه بیوک قیه، روستای قلابر را مشروب ساخته و در این روستا با ریزابه روستای جوقین مخلوط می‌ شود. پس از عبور از روستای بلوبین، در یک کیلومتری شمال باختری این روستا با رودخانه اوزون دره مخلوط شده و با هم رودخانه خویین را پدید می‌ آورند. ارتفاع ریزشگاه سجاس رود ۱۵۰۰ متر است. با احداث سد در روستای گلابر از آب این رود بهربرداری شده است اب و هوای سجاس اب و هوای شهر کوهستانی است و با توجه به شرایط خاص کوهستانی می‌ توان آب و هوای آن را اقلیم معتدل کوهستانی نیز به حساب آورد. خصوصیات این آب و هوا، گرمای شدید دره‌ ها در تابستان و اعتدال آنها در زمستان و بر عکس سرمای شدید مرتفعات در زمستان و اعتدال آن در تابستان است.

فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۲ در مورد سجاس نوشته‌ است: قصبه‌ ای است جزء دهستان سجاس‌ رود بخش قیدار شهرستان زنجان واقع در ۱۲ هزارگزی شمال باختری قیدار و ۶ هزارگزی راه مالرو عمومی. هوای آنجا سرد و دارای ۱۸۶۷ تن سکنه‌ است. آب آنجا از رودخانه سجاس رود تامین می‌ شود. محصولات آن غلات، میوه، سیب زمینی و شغل اهالی زراعت و مکاری، قالیچه، گلیم و جاجیم‌ بافی. راه آن مالرو است و از طریق مجید آباد و مزید آباد اتومبیل می‌ توان برد.



عبارت های مرتبط:


زیباترین مناطق مشابه:


منبع

ویکی پدیا

اطلاعات این مکان
آدرس
جاده سلطانیه به قیدار، شهر سجاس

محبوب ترین مطالب

نظرات کاربران