شهرستان ملایر

معرفی شهر ملایر در همدان

ملایر یکی از شهرستان های استان همدان است که پس از همدان از لحاظ وسعت به عنوان بزرگ‌ ترین شهر در این استان به شمار می رود. در ملایر زمین های کشاورزی گسترده ای وجود دارند و از شمال به همدان و تویسرکان، از غرب به نهاوند در استان همدان محدود می شود و از جنوب به بروجرد لرستان و از شرق نیز به اراک مرکزی محدود می شود. اکثر اهالی در ملایر به زبان فارسی صحبت می کنند. در ادامه با معرفی شهر ملایر همراه ما باشید.

موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی شهر ملایر

ملایر دارای ۴ بخش مرکزی، بخش جوکار، بخش سامن و بخش زند و ۸ شهر است و به دلیل موقعیت کوهستانی در میان دره و کوهپایه دارای طبیعت معتدل کوهستانی است و زمستان‌ های سرد و پر برف و تابستان‌ های معتدل دارد. ملایر با ارتفاع ۱۷۸۰ متری از سطح دریا در ۸۶ کیلومتری همدان واقع شده و امتداد رشته کوه البرز نیز از این شهرستان می گذرد و به کوه های اراک وصل می شود. پوشش گیاهی در شهرستان ملایر استپ کوهپایه ای است و از نظر آب و هوایی معتدل کوهستانی با آب و هوای نیمه بیابانی است. جمعیت شهر ملایر بر اساس آخرین سر شماری ۱۵۶ هزار نفر بیان شده است.

تاریخچه شهر ملایر

براساس عقیده مورخان، همزمان با ورود اسلام به ایران و در پی حمله اعراب به این منطقه آبی نیافته اند و عنوان ماءلایرا نامیدند، به معنی اینجا آب دیده نمی شود که بعدها در اثر تکرار به ملایر تبدیل شده است. در این زمینه روایت دیگری نیز وجود دارد که به زمان مادها بر می گردد، این قوم با روشن کردن آتش بر روی تپه ها و کوه ها اخبار را به سایر مناطق می رساندند و بدین جهت این منطقه را مل آگر می خواندند که به معنی تپه آتش است و نام ملایر نیز ترکیبی از دو واژه مال و آیر است؛ درلهجه کردی و لری واژه مال یعنی خانه و آیر معرف آگر است، حال عده ای دیگر نیز بدین عقیده دارند که ملایر از واژه مل به معنی خانه وکلمه آیر به معنی آریاها تشکیل شده است. قدمت شهر ملایر فعلی به زمان حکومت فتحعلی شاه قاجار در سال ۱۱۸۸ شمسی برمی گردد که با احداث چندین قصر، باغ، مسجد و حمام باعث آبادانی این شهر شده اند.

جاذبه های گردشگری ملایر

یخدان میر فتاح:

در قسمت جنوبی شهر ملایر گنبدی آجری دیده می شود که شخصی به نام میرفتاح در اواخر دوره قاجاری بنا برای ذخیره سازی یخ در فصل زمستان بنا کرده است تا در فصل گرم سال مورد استفاده قرار گیرد. در ساخت این گنبد ۱۲ متری از مصالحی مانند سنگ ، آجر و خشت خام استفاده شده است، به طوری که تا نصف بنا از سنگ استفاده شده و بر روی دیواره های فوقانی نیز آجر بکار رفته است و دو ردیف آخر نیز آجر کاری تزئینی به شکل کمربند کار شده است. این اثر تاریخی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آتشکده و قلعه باستانی نوشیجان:

آتشکده نوشیجان در ۲۰ کیلومتری شمال غرب ملایر با ارتفاع ۳۷ متری قرار گرفته است. این اثر به ۳ دوره تاریخی مربوط می شود. آثار بالایی به دوره هخامنشی و آثار پایینی نیز به دوره مادها بر می گردد. آثار اصلی مانند دژ و معبد تالار نیز به دوره قاجار منسوب می گردد. این مجموعه به عنوان نخستین الگوی معماری ایرانی یکی از منحصر بفردترین آثار کشور به شمار می رود.

موزه ملایر (خانه لطفعلیان):

عمارتی در خیابان شهید مصطفی خمینی ملایر که خانه ای قدیمی است و یادگار به جا مانده از دوره قاجار است. مالک اولیه خانه فردی به نام مصدق الممالک بوده و درجه خویشاوندی با دربار داشته است و در ساخت این بنا از معماران خبره بهره مند شده اند. این خانه دارای بخش های اصلی سه گانه اندرونی، حسینیه و اصطبل خانه، خانه کندنی است. خانه لطفیان در دو طبقه ساخته شده که سقف طبقه همکف دارای طاقهای آجری زیبا و پوشش طبقه فوقانی نیز بصورت مسطح با تیرهای چوبی است. همچنین در تزئینات این ساختمان می توان به لمبه کوبی چوبی در سقف طبقه اول و درهای ارسی با شیشه های الوان اشاره کرد، مورد جالب توجه دیگر در مورد این بنا ثبت آن در میان آثار ملی ایران است، با رزرو بلیط هواپیما می توانید این جاذبه دیدنی بی نظیر را از نزدیک تماشا کنید.

بازار ملایر:

قدمت این بازار به زمان فتحعلی شاه قاجار بر می گردد که شامل دو راسته شمالی-جنوبی و شرقی-غربی است و سبک معماری این بازار اصیل و سنتی بوده و از معماری بازارهای دوره صفویه و زندیه استفاده کرده اند. بازار ملایر دارای در ورودی است و در قسمت انتهایی نیز کاروانسرای خان وجود دارد. این بازار سر پوشیده شامل یک بازار اصلی، دو بازار فرعی، ۳۰ سرا و کاروانسرا و چند مورد منزل مسکونی است. پوشش سقف در بازار نیز دارای طاق های ضربی و گنبدی آجری است که در دو طرف مغازه ها و نورگیرها در سرتاسر این بازار دیده می شوند، همچنین بازار ملایر در فهرست آثار ملی و تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

باغ تاریخی سیفیه (سیف الدوله):

این باغ تاریخی در سال ۱۲۷۶ هجری قمری در زمان فتحعلی شاه قاجار به منظور تفرجگاه احداث شده و در ساخت آن از مهندسان و معماران ایتالیایی کمک گرفته شده است. این تفرجگاه برای مردم ملایر و مسافران مورد استفاده قرار می گیرد و به عنوان باغ ایرانی در فهرست آثار تاریخی و ملی ایران به ثبت رسیده است.

مقبره سیف الدوله:

بعضی از مقبره ها در کشورمان به افراد غیرمذهبی تعلق دارند که دارای پلان چهار ضلعی هستند، مقبره سیف الدوله نیز مقبره ای چهار ضلعی همراه با گنبد و به صورت دو گانه است که یک بخش آن مربوط به آتشکده ساسانیان یا چهار طاق و دیگری نیز مربوط به دوره قاجار است. دراین مقبره علاوه بر قبر سیف الدوله، چندین قبر دیگر نیز وجود دارند.

زیستگاه حیاط وحش لشگر در:

یکی از جاذبه های طبیعی در این شهر منطقه ای حفاظت شده با چشم اندازی بی نظیر از حیات وحش است، این منطقه در میان دو رشته کوه بلند کوه سرده و کوه آهنگران قرار گرفته است و زیستگاه اصلی بز به شمار می روند. همچنین این مجموعه محل مناسبی برای انواع پستانداران، خزندگان، پرندگان و جانوران وحشی است که علاوه بر حیوانات می توانید به صخره ها، دره ها و چشمه های دائمی و فصلی، درختان، گل های معطر و گیاهان متنوع دسترسی داشته باشید و از تماشایشان لذت ببرید. حیوانات و پرندگان بومی و مهاجر در این زیستگاه عبارتند از بز و پازن، قوچ و میش، گرگ، کفتار، عقاب طلایی، قرقی، کبک.

روستاهای شهرستان ملایر
اسامی روستاهای شهرستان ملایر اسامی روستاهای ملایر استان همدان به...ادامه»